Citrus calamondin

De Citrus calamondin (ook bekend als de Calamansi of kamer-sinaasappel) is een compacte, groenblijvende citrusboom die erg populair is als kamerplant en terrasplant. De plant is een kruising tussen een mandarijn en een kumquat. Hij krijgt prachtig glanzend blad, heerlijk geurende witte bloesem en kleine, eetbare oranje vruchtjes die erg zuur smaken.

 Zet de plant op een zo licht mogelijke plek. Binnen is een raam op het zuiden perfect.  Van het voorjaar tot de vroege herfst kan de plant heerlijk buiten op het terras of balkon staan. Zet hem wel op een beschutte plek uit de wind.  De Calamondin is niet winterhard. Haal hem naar binnen zodra de temperatuur onder de 2°C zakt. Overwinteren doet hij het liefst op een koele, lichte plek (rond de 5 tot 10°C).

 In de zomer heeft de boom veel water nodig. Houd de grond goed vochtig, maar zorg dat er geen laag water onderin de pot blijft staan (dit veroorzaakt wortelrot). In de winter verbruikt de plant veel minder water; één tot twee keer per maand een klein scheutje is dan genoeg.

 Dit kun je het beste in het vroege voorjaar doen. Knip te lange scheuten terug om de compacte, ronde vorm te behouden. Verwijder ook dode of kruisende takken.  Gebruik altijd een pot met gaten in de bodem (drainage) en vul deze met speciale, luchtige mediterrane potgrond. 

 

Citrus limon

Citrus limon is de wetenschappelijke naam voor de citroen, een bekende gele citrusvrucht die groeit aan een kleine groenblijvende boom uit de wijnruitfamilie (Rutaceae). De vrucht staat wereldwijd bekend om zijn kenmerkende zure smaak, die wordt veroorzaakt door een hoge concentratie citroenzuur.

 Kleine, bossige boom met doornige takken en ovale, glanzende groene bladeren. De boom produceert geurige witte bloemen met een paarsachtige tint aan de buitenkant.  Ovaal van vorm met een dikke, aromatische schil en sappig, zuur vruchtvlees gevuld met vitamine C. 

Minimaal 5 tot 6 uur direct zonlicht per dag. Regelmatig water geven, maar zorg dat de wortels niet in het water blijven staan (goede afwatering is essentieel). Niet winterhard. Haal de plant in de winter naar binnen in een koele, lichte ruimte. Geef wekelijks speciale citrusmeststof van maart tot augustus. Citrusplanten hebben veel stikstof en kalium nodig. Zet de plant 's winters op een lichte, koele plek (tussen 5 °C en 12 °C). Vermijd de buurt van een centrale verwarming

 Snoei in april of mei om de plant in model te houden en dode takken te verwijderen. Verpot de plant elke 2 à 3 jaar in het voorjaar.

 

Eschscholzia californica

Eschscholzia californica, in het Nederlands bekend als het slaapmutsje of de goudpapaver, is een kleurrijke, kruidachtige plant uit de papaverfamilie. De stengels van het slaapmutjes zijn niet erg stevig, maar de tot 5 tot 8 cm grote bloemen zijn prachtig. Ze lijken op die van een klaproos, maar zijn oranje, geel, roze of wit van kleur. Nadat de kroonblaadjes zijn afgevallen, ontwikkelt zich een mooie, langwerpige zaaddoos. 

De jonge plantjes zijn moeilijk te verplanten. Daarom worden ze meestal ter plekke gezaaid, of men komt gewoon spontaan in de tuin voor, het zij door eerdere zaaiingen of door de vogels.  Het ter plekke zaai gebeurt hoofdzakelijk in april-mei.  Zoek daarvoor een zonnige plek en bedek de zaden met 6 mm aarde. Later uitdunnen op 15 tot 20 cm. 

De bloemen openen zich alleen bij zonnig weer; bij bewolking en 's avonds sluiten ze zich (vandaar de naam 'slaapmutsje').

 

Oxalis tetraphylla

Oxalis tetraphylla, algemeen bekend als het geluksklavertje of klavertje vier, is een charmant bolgewas. De plant komt oorspronkelijk uit Mexico. Hij valt direct op door zijn unieke bladeren die altijd uit vier deelblaadjes bestaan. De bekendste cultuurvariëteit is de 'Iron Cross'. Deze cultivar heeft een opvallend purperrood of donkerbruin kruis in het hart van het blad.

Dit bolgewas heeft groene bladeren met een donker hart en zachtroze, klokvormige bloemen. Compacte groei van circa 10 tot 20 centimeter hoog. Rijke bloei van juli tot ver in de herfst (september/oktober).  De bladeren vouwen zich 's avonds dicht en openen zich in de ochtend weer. De blaadjes hebben een frisse, zurige smaak door de aanwezigheid van oxaalzuur. Eet ze echter met mate.

De Oxalis tetraphylla kan zowel als kamerplant als tuinplant gehouden worden. Een lichte tot halfschaduwrijke plek. Vermijd felle middagzon binnenshuis. Goed doorlatende, licht vochtige en humusrijke grond. Houd de grond licht vochtig. Voorkom dat de knolletjes in een laag water blijven staan. Matig winterhard. Overleeft milde winters buiten, maar bollen opgraven of vorstvrij overwinteren is veiliger. 

Rond de late herfst sterft het loof bovengronds af. Dit is een natuurlijk proces waarbij de plant in winterrust gaat. Stop volledig met water geven zodra het blad afsterft als de plant binneshuis staat. Bewaar de pot op een koele, droge en donkere plek.

 Haal de knolletjes voor de eerste strenge vorst uit de grond. Bewaar ze in droog zand of turfmolm op een vorstvrije plek. In het voorjaar (rond april/mei) kunnen ze opnieuw geplant worden.

 

Thymus vulgaris

Thymus vulgaris, in het Nederlands bekend als echte tijm of keukentijm, is een groenblijvende, meerjarige halfheester uit de lipbloemenfamilie. De plant is wereldwijd geliefd als aromatisch keukenkruid, decoratieve tuinplant en traditioneel geneeskruid.

 De plant groeit als een compact struikje met een hoogte van zo'n 15 tot 30 centimeter. Het heeft kleine, grijsgroene, lijnvormige blaadjes met een sterk aromatische geur.  In de maanden mei tot en met juli bloeit tijm met kleine, lila of roze schijnkransen van bloemetjes die erg aantrekkelijk zijn voor bijen en vlinders.

De plant is van nature afkomstig uit het mediterrane gebied, wat zijn voorkeur voor zon en droogte verklaart.  Kies daarom altijd voor een plek in de volle zon. Hoe meer zon, hoe sterker het aroma van de blaadjes.

Volwassen planten in de volle grond hebben nauwelijks extra water nodig, regenwater is vaak voldoende. Geef in potten matig water en zorg voor een drainagegat. Echte tijm is goed winterhard tot ongeveer -15 °C, mits de bodem in de winter droog genoeg blijft. 

Knip de plant in het vroege voorjaar of direct na de bloei licht terug. Dit voorkomt dat de plant vanbinnen verhout en houdt het struikje compact. 

Thym kan je ook vermeerderen. De beste periode om te stekken is van halverwege het voorjaar tot begin zomer. Snijd of knip jonge, gezonde takjes van ongeveer 7 tot 15 centimeter af.  Haal de blaadjes aan de onderkant van de stengel weg. Hier zullen de wortels vormen. Steek het takje in een potje met speciale zaai- en stekgrond of potgrond gemengd met wat grof zand. Houd de grond licht vochtig. Je kunt de stengel eventueel ook in een glas met lauwwarm water zetten (ververs dit regelmatig) totdat er wortels van minimaal 5 cm ontstaan.

Een andere manier van vermeerderen kan gebeuren door de plant te scheuren of te delen.  Dat kan in maart of in het najaar. Haal de gehele plant voorzichtig uit de grond. Scheur of steek de kluit in twee of drie gelijke stukken, waarbij elk deel voldoende wortels heeft. Geef de nieuwe delen direct een eigen plekje in de grond.

Natuurlijk kun je thijm ook gewoon zaaien. Zaai de kleine zaden in februari of maart in een bakje in de vensterbank. Gebruik zaai- en stekgrond gemengd met zand, omdat tijm van een arme, goed doorlatende grond houdt.  Vanaf april kun je ook direct buiten in de volle grond zaaien.

 

Allium ' Mount Everest'

De Allium 'Mount Everest' is een majestueuze, grootbloemige witte sierui die bekendstaat om zijn sneeuwwitte, bolvormige bloemhoofden en indrukwekkende hoogte.

De bloeiperiode is in mei en juni. Hij kan 100 tot 125 centimeter hoog worden. Perfect ronde bollen met een diameter van circa 15 centimeter, opgebouwd uit honderden stervormige, roomwitte bloempjes met groene helmknoppen.

Zeer aantrekkelijk voor bijen, vlinders en andere nuttige bestuivers vanwege de grote hoeveelheid nectar. Natuurlijk resistent tegen herten, konijnen en knaagdieren vanwege de subtiele uiengeur.

Bij voorkeur in de volle zon tot lichte halfschaduw. Veel zonlicht zorgt ervoor dat de lange stengels stevig en recht omhoog blijven groeien. Groeit in vrijwel elke grondsoort, mits deze zeer goed doorlatend is. Alliumbollen hebben een hekel aan 'natte voeten', wat tot bolrot kan leiden.

 Plant de bloembollen in de herfst (oktober tot december). Houd een plantdiepte aan van 15 centimeter (ongeveer 3 keer de hoogte van de bol) en plaats ze zo'n 20 centimeter uit elkaar. : Laat het blad na de bloei volledig geel worden en uitdrogen voordat je het wegknipt. De bol haalt hier zijn energie uit voor het volgende jaar. De decoratieve zaaddozen kunnen de hele winter blijven staan of gedroogd worden voor binnenshuis.

 

Allium christophii

Allium christophii, in het Nederlands bekend als Sterrenlook of Sierui (en historisch als Allium albopilosum), is een winterharde vaste bolplant die bekendstaat om zijn opvallende, stervormige lila-paarse bloemschermen. 

 De bloembol heeft een open structuur en kan een diameter bereiken van wel 20 tot 25 centimeter. Elke bol bestaat uit ongeveer 50 tot 100 kleine, stervormige violette bloemetjes.  De plant groeit op een stevige, relatief korte steel tot een hoogte van 40 tot 60 centimeter. Hierdoor lijken de grote bloemen optisch nog groter.  Sterrenlook bloeit in de vroege zomer, specifiek in de maanden mei en juni. 

 De bloemen produceren veel nectar en zijn een sterke magneet voor bijen, hommels en vlinders.  Zelfs na de bloei behoudt het uitgedroogde skelet van de bloembol maandenlang een hoge decoratieve en grafische waarde in de tuin of als droogbloem.

Plant de bollen op een zonnige tot halfschaduwrijke plek. De grond moet zeer goed waterdoorlatend zijn (bij voorkeur voedingsrijke zand- of kalkgrond). De bollen verdragen absoluut geen natte voeten in de winter. De ideale planttijd ligt in het najaar, van oktober tot en met november.

Plant de bollen ongeveer 10 tot 15 centimeter diep (ongeveer 2 tot 3 keer de hoogte van de bol). Bewaar vanwege de omvang van de bloemen een plantafstand van minimaal 20 tot 30 centimeter. 

Geef de plant in het vroege voorjaar wat organische meststof. Allium christophii is een uitstekende verwilderingsbol; onder de juiste droge en zonnige omstandigheden zal de plant zichzelf gemakkelijk vermeerderen via zaad en door het delen van de bol onder de grond.

 

Mulchen

Bij mulchen bedekt u de bodem rond uw planten met een beschermende laag organisch materiaal. Dit voorkomt uitdroging en onkruidgroei, beschermt tegen extreme temperaturen, en voedt het bodemleven. Het is een eenvoudige, natuurlijke manier om de bodemkwaliteit in uw (moes)tuin te verbeteren.

Wanneer de kale aarde afgedekt wordt met een mulchlaag van versnipperde planten, turf of grind, neemt de verdamping uit de bodem af en wordt de groei van onkruid geremd. 

 De bodem is een natuurlijk waterreservoir waar het merendeel van de planten op aangewezen is. De meeste tuinen krijgen hun water hoofdzakelijk via de regen, in lager gelegen gebieden echter wordt het water in de bodem soms aangevuld vanuit nabijgelegen rivieren. 

De bodem verliest, behalve door het bovengrond afstromen van overtollig regenwater, op twee heel verschillende manieren voortdurend water: door directe verdamping aan het oppervlak en door de planten die met hun wortels water opnemen, waarna het via de stengels naar de bladeren wordt getransporteerd en aan het oppervlak van de bladeren aan de lucht wordt afgestaan. 

Bij droog weer moet het waterverlies van de bodem aangvuld worden door sproeien en gieten. De bodem kan  echter ook afgedekt worden met een mulchlaag, waardoor er een barriere onstaat tussen de bodem en de lucht, zodat de verdamping afneemt. Mulch kan uit allerlei organische en anorganische stoffen bestaan : de meest gebruikte mulchmaterialen zijn schorssnippers, turf, goed verteerde mest, compost en zwart kunstoffolie of plastic. 

Soms zijn echter andere stoffen voorhanden zoals bijvoorbeeld afval van champignonkwekerijen of stor, zaagsle of zelfs zeewier. Op termijn is een muckchlaag van organische stoffen bovendien een zeer goede bodembemester. Afhankelijk van het type tuin kunt u verschillende natuurlijke materialen gebruiken.  Moestuin & borders: Stro, hooi, cacaodoppen of grasmaaisel, Siertuin & paden: Houtsnippers of boomschors,  Laat het fijne gemaaide gras tijdens het maaien liggen met een mulchmaaier. Dit dient direct als meststof.

In een volgend blog gaan we het hebben over de voor en nadelen van mulchen. 

 

Pilosella aurantiaca

Havikskruid ook wel bekend als Pilosella aurantiaca. ) Het is een opvallende, overblijvende vaste plant uit de composietenfamilie (Asteraceae). In het Nederlands staat de plant bekend als oranje havikskruid vanwege de felle, roodoranje bloemhoofdjes.

Ze bloeien van juni  tot september. De bloemen bestaan volledig uit lintbloempjes. De hoogte is meestal tussen de 30 en 50 centimeter hoog.  De stengels en knoppen zijn bedekt met een mix van gewone haren en zwarte klierharen.  De plant verspreidt zich zowel via zaad als vegetatief via bovengrondse uitlopers (stolonen) en ondergrondse wortelstokken. Hierdoor vormt het snel een dichte, effectieve bodembedekker.

De felle bloemen trekken veel vlinders (zoals de kleine vos en morgenrood), zweefvliegen en wilde bijen aan. Ideaal voor een natuurlijke tuin, een groen dak, wildverband in gazons of in bloembakken. 

 

Kniphofia

Kniphofia, in het Nederlands bekend als de vuurpijl of fakkellelie, is een opvallende, winterharde vaste plant. De plant staat bekend om zijn fakkelvormige bloemtrossen die van onder naar boven opengaan en vaak dramatische, vurige kleuren hebben.

Kniphofia zijn opvallende planten met meestal iets later in het bloeiseizoen verschijnende bloemstengels. Traditioneel warm rood, oranje en geel, maar er zijn tegenwoordig ook moderne varianten in zachtgeel, limegroen, crème of pastelroze. De bloemen produceren veel nectar en zijn daardoor uiterst populair bij bijen, hommels en vlinders en helaas ook slakken zijn er dol op. 

Kies een plek in de volle zon. De plant heeft minimaal 6 uur direct zonlicht per dag nodig om uitbundig te bloeien. De grond moet zeer goed waterdoorlatend zijn. Kniphofia's hebben een hekel aan natte voeten, vooral tijdens de wintermaanden, omdat de wortelkroon dan kan gaan rotten. Hoewel de meeste soorten goed winterhard zijn, helpt het om het dode blad in de herfst te laten zitten en eventueel samen te binden. Dit beschermt het hart van de plant tegen overtollig regenwater en vorst. Snijd de plant pas in het vroege voorjaar (maart) helemaal terug.

U kunt een Kniphofia (vuurpijl) het makkelijkst vermeerderen door de plant in het voorjaar (april) te scheuren. Dit zorgt er direct voor dat de moederplant verjongt en gezond blijft.  Graaf de gehele pol in het voorjaar (als de plant weer begint te groeien) voorzichtig uit met een spade. Schud de overtollige aarde van de wortels. Deel de wortelkluit in kleinere stukken. Zorg ervoor dat elk stuk minimaal 3 groeipunten (uitlopers) heeft. Gebruik eventueel een scherp mes of steek de kluit doormidden met de spade. Plant de gespleege delen direct terug op een zonnige plek in goed doorlatende grond. Geef ze flink wat water om goed aan te slaan.

Het is ook mogelijk om te zaaien. Zaai de zaden dan 6 tot 8 weken voor de laatste vorst binnenshuis voor. Houd er wel rekening mee dat zaailingen er langer over doen om te bloeien dan gesplitste planten.

 

Campanula

 

De Campanula (ook bekend als klokjesbloem is een populaire, rijkbloeiende plant die zowel binnen als buiten prachtig staat. Met de juiste verzorging—voldoende (indirect) zonlicht en licht vochtige grond—bloeit deze plant de hele zomer door met stervormige, klokvormige bloemen in het paars, blauw, roze of wit.

Buiten doet de Campanula het geweldig in een goed doorlatende border of pot.  Knip uitgebloeide bloemen weg. Dit stimuleert de plant om continu nieuwe knoppen aan te maken. 

Campanula (klokjesbloem) is een uitstekende, winterharde vaste plant om te gebruiken als bloeiende bodembedekker. Met zijn dichte groei onderdrukt hij onkruid effectief en zorgt hij in de zomer voor een prachtig paarsblauw bloementapijt. Zorg bij langdurige droogte voor extra water, al is de plant eenmaal gesetteld vrij sterk. 

Je kunt een Campanula bodembedekker het snelst en makkelijkst vermeerderen door de plant te scheuren (delen). Daarnaast kun je de plant vermeerderen via stengelstekken of zaad.

Doe dit in het voorjaar (maart/april) of in het vroege najaar (september).  Graaf de volwassen plant of een deel van de mat voorzichtig uit met een schep.  Schud de losse grond van de wortels zodat je de structuur goed ziet. Trek of snijd de kluit met de hand of een scherp mes in twee of drie delen. Zorg dat elk deel gezonde wortels en groene scheuten heeft. Plant de gedeelde stukken direct terug in de grond op de nieuwe gewenste plek of pot ze op. Geef de eerste weken ruim voldoende water zodat de wortels zich snel herstellen.

Heb je een klein moederplantje en wil je juist veel nieuwe plantjes opkweken? Dan is stekken een goede optie. Vroege voorjaar (april), wanneer de plant net begint uit te lopen.  Knip met een schone, scherpe schaar jonge, niet-bloeiende stengels af vlak boven de grond (ongeveer 5 tot 7 cm lang).  Strip de onderste bladeren eraf en laat alleen de bovenste 4 bloedblaadjes zitten. Knijp de zachte, uiterste top uit het stekje om de groei van zijscheuten te stimuleren. Doop het stekje optioneel in stekpoeder en steek het in een potje met vochtige stekgrond. Zet het potje op een lichte plek (niet in de felle zon) en houd de grond licht vochtig. Na een paar weken ontstaan er wortels.

Campanula zaait zichzelf in de tuin vaak al gemakkelijk uit, maar je kunt dit ook gecontroleerd doen. Voorjaar of vroege najaar. Oogst de zaaddoosjes nadat de bloemen in de nazomer zijn opgedroogd. Strooi de fijne zaden uit in een bakje met zaaigrond. Dek ze nauwelijks af, want Campanula is een lichtkiemer. : Houd de grond vochtig en warm totdat de zaailingen opkomen. Verspeen ze zodra ze groot genoeg zijn om te hanteren.

Rotsbedden

Bij een rotstuin worden keien op een aantrekkelijke manier tussen de planten verwerkt. In de natuur vinden rotsplanten hun habitat tussen van nature voorkomend puin en stenen, terwijl de rotsen in de tuin zorgvuldig gerangschikt moeten worden om de planten optimale groeiomstandigheden te geven.

Bij de aanleg van bedden van natuursteen zijn er twee basismogelijkheden : Je kunt verscheidene stenen combineren tot een groep of je kunt bewust grotere keien gebruiken als blikvanger in het bloembed. 

De enig emanier om de aanblik van een echte rotstuin te maken, is door verschillende keien tussen de beplanting aan te brengen. Het visuele effect hangt niet alleen af van het aantal en de groote van de keien, maar vooral ook van rangschikking en kleurcombinatie.

 

De eenvoudigste constructie is een steenhoop. De grootste stenen in het midden en de rest eromheen of erop. Het is belangrijk dat de holtes tussen de stenen met grond wordt opgevuld, anders krijgen de rotsplanten niet voldoende voedingsstoffen. Geschikt hiervoor is o.a. potgrond omdat die lekker los en fijn is. 

Laat de potgrond in de opening lopen en druk hem stevig aan met de handen. Giet er vervolgens water overheen zodat de grond wegzakt. Vul de ontstane ruimte op met meer potgrond en druk deze aan. Bij een grote steenhoop is het beter om tijdens het stapelen potgrond toe te voegen, zodat er ook grond tussen de lagen van de stenen aan de binnenkant komt, en niet alleen de buitenkant gevuld wordt. Alleen als alle loze ruimtes worden opgevuld met grond dan hebben de planten de beste kans om te wortelen en aan te slaan.

 

Hedera Helix

De Hedera helix ook wel bekend als de Klimop, is een zeer populaire en sterke kamerplant die zowel kan klimmen als hangen. Deze plant staat bekend om zijn sterke, luchtzuiverende eigenschappen en zijn klassieke, groene uitstraling.

Houd de potgrond altijd licht vochtig. Geef pas water als de bovenste laag van de grond droog aanvoelt. Voorkom dat de plant met zijn wortels in een laag water blijft staan, want dat veroorzaakt wortelrot.

De Hedera houdt van een hoge luchtvochtigheid. Besproei de bladeren regelmatig met een plantenspuit om droge bladranden te voorkomen en spint tegen te gaan. Geef tijdens het groeiseizoen (lente en zomer) eens per twee weken vloeibare kamerplantenvoeding. In de winter heeft de plant geen voeding nodig. 

Zet de plant op een lichte tot halfschaduwrijke plek. Vermijd direct fel zonlicht, omdat dit de bladeren kan verbranden. Variëteiten met bonte bladeren (wit-groen of geel-groen) hebben vaak meer licht nodig om hun kleur te behouden. e Hedera helix gedijt uitstekend in koelere ruimtes (tussen de 12°C en 20°C). Tocht en droge lucht van de verwarming kun je het beste vermijden.

Groeit de plant te snel of worden de ranken te lang? Je kunt de stengels op elk gewenst moment eenvoudig bijknippen met een schone schaar. Dit stimuleert bovendien een vollere groei. De afgeknipte stengels wortelen heel makkelijk in een glas water, waarna je ze opnieuw kunt oppotten. 

De Hedera helix is giftig voor huisdieren en mensen bij inname. Het sap kan daarnaast lichte huidirritatie veroorzaken, dus draag bij voorkeur handschoenen tijdens het snoeien.

 

Patio- tegels leggen deel 1

We gaan verder met uitleg over een patio. Deze keer hebben we het over tegels leggen op zand met specie. Tegels leggen hoort dat ook bij tuinieren? In mijn ogen welomdat een patio een mooi onderdeel van een tuin kan zijn. 

De voorbereiding van goed betegelen : neem de tijd er voor, net als voor het tegelleggen zelf. Legt de tegels  niet rechtstreeks op de aarde, omdat er dan regenwater onder komt, waardoor de aarde zacht en modderig wordt. De tegels gaan dan verzakken, slijten holten uit in de aarde en gaan wippen.  De tegelvlooer wordt zo in korte tijd oneffen en dat kan gevaarlijk worden als ze omhoogsteken. Een valpartij met letsel kan dan zo maar het gevolg zijn.

Prepareer een goede basis voor dat er ook maar een tegel gelegd wordt. Deze ho

eft niet al te diep te zijn, aangezien een patio of tuinpad niet veel gewicht hoeft te dragen. Begin met het egaliseren en verstevigen van de grond. Langs een huismuur wordt een ruimte gelaten van 15cm tussen het uiteindelijke verharde oppervlaki en de metsellaag van de muur. Bij het leggen van een patio  de grond lichtjes af laten lopen, zodat het water weg kan lopen. Een glooing van 2,5cm bij 1,2m is voldoende.

 

Anemone tomentosa 'Robustissima'

De Anemone tomentosa 'Robustissima' (in het Nederlands bekend als de Herfstanemoon of Japanse anemoon) is een zeer sterke, winterharde vaste plant. Zoals de naam al doet vermoeden, is dit een van de meest robuuste en krachtig groeiende soorten onder de herfstanemonen.

De bloeiperiode loopt van (eind) juli tot ver in september of oktober. Het is een van de vroegst bloeiende herfstanemonen.  De plant krijgt grote, zachtroze, komvormige bloemen met een opvallend contrasterend geel hart. Na de bloei ontstaan er decoratieve, wollige zaadpluizen.  De bloemstengels bereiken een hoogte van zo'n 100 tot 120 centimeter. 

Let op, deze specifieke soort staat erom bekend dat hij erg enthousiast kan uitbreiden via worteluitlopers (woekeren). Geef hem dus de ruimte of plant hem op een plek waar hij mag uitbreiden, zoals in een grote border, de bosrand of een schaduwtuin.

Knip de uitgebloeide stengels in het najaar (oktober) of na de winter helemaal terug tot aan de grond. In het vroege voorjaar kun je het dode blad weghalen om plaats te maken voor frisse, groene scheuten.

 

Paeonia

Pioenrozen (Paeonia) zijn razend populaire, weelderige voorjaarsbloemen die bekendstaan om hun gigantische bloemkoppen, heerlijke geur en spectaculaire bloei. Hoewel de naam anders doet vermoeden, behoren ze botanisch gezien niet tot de rozenfamilie, maar tot hun eigen familie: de Paeoniaceae. Ze bloeien slechts een korte periode in het voorjaar, grofweg van mei tot juni.

Ze zijn vers verkrijgbaar als snijbloem of bloeiende tuinplant in de late lente (mei en juni). Een hele korte periode, best wel jammer omdat pioenrozen zo mooi zijn.   In de tuin zijn het sterke, vaste planten die tientallen jaren op dezelfde plek kunnen blijven staan en elk jaar groter terugkeren. 

Geef ze een plek in de volle zon. Ze hebben minimaal 6 uur direct zonlicht per dag nodig voor een rijke bloei. Plant de wortelstokken (kale wortels) in het najaar. Let op dat de 'ogen' (groeipunten) niet dieper dan 3 tot 5 centimeter onder de grond zitten; plant u ze te diep, dan geven ze wel blad maar geen bloemen. 

Omdat de bloemkoppen erg zwaar worden, hebben de stengels in de tuin vaak een plantenring of bordersteun nodig om te voorkomen dat ze omknielen bij een regenbui. Maar zelfs dan... bij storm, enorme regenval en hagel, dan helpt dat ook niet echt. Dan moet je met lede ogen aanzien hoe de pioenroos omknakt, de bloem totaal uit elkaar waait. 

De meest betrouwbare en gebruikte manier om vaste pioenrozen te vermeerderen is door de wortelkluit te delen (scheuren). Dit verjongt tegelijkertijd de plant.  Vermeerder pioenrozen in het najaar (september tot oktober). De plant is dan in rust, de bodem is nog warm en vochtig, en de wortels kunnen zich voor de winter goed herstellen. 

Knip alle stengels en het blad vlak boven de grond af. Voer dit blad af om schimmelziektes te voorkomen. : Steek de kluit ruim uit met een schop of tuinvork. Doe dit voorzichtig om de  wortels niet onnodig te beschadigen. Schud of spoel de aarde van de wortels. Zo worden de 'ogen' (de roze of rode groeipunten) goed zichtbaar.

 Snijd de wortelstok met een gesteriliseerd mes in stukken. Zorg dat elk deel minimaal 3 tot 5 gezonde ogen en voldoende wortels heeft. Kort te lange wortels eventueel in tot maximaal 15 cm.

Plant de nieuwe delen direct op hun nieuwe plek. Let op de diepte: de ogen mogen maximaal 3 tot 5 centimeter onder de aarde liggen. Te diep planten zorgt ervoor dat de pioenroos niet gaat bloeien. Druk de grond licht aan en geef ruim water. Breng eventueel een dunne laag mulch aan ter bescherming tegen vorst. 

Na het delen steken pioenrozen eerst hun energie in wortelgroei. Het duurt meestal 2 tot 3 jaar voordat de nieuwe planten weer volop bloeien.  Plant de pioenen bij voorkeur op een plek waar nog niet eerder pioenrozen hebben gestaan om bodemmoeheid te voorkomen.  Zaaien is ook mogelijk, maar het duurt vaak 3 tot 7 jaar voordat er een bloem verschijnt. 

 

Astrantia major 'Primadonna'

De Astrantia major 'Primadonna' , ook wel bekend als het Zeeuws knoopje of groot sterrenscherm is een geliefde, winterharde vaste plant. Deze specifieke variëteit valt op door haar donkerroze tot diep paarsroze bloemen die omringd worden door een stervormig kransje van schutbladeren. De plant is een fantastische toevoeging aan borders en informele cottagetuinen.

De bloeiperiode is van juni tot en met september. Als je de uitgebloeide stengels direct na de eerste bloei terugsnoeit, volgt er vaak een tweede bloei in het vroege najaar. De plant vormt een compacte pol van groen blad van zo'n 30 cm, waarbij de bloemstengels uitgroeien tot een totale hoogte van circa 50 tot 60 centimeter. 

 Gedijt het beste in de zon of halfschaduw. Hoe meer zon de plant krijgt, hoe vochtiger de grond moet zijn. Geeft de voorkeur aan een voedzame, humusrijke en vochtige grond. Ze verdragen ook zwaardere kleigronden prima.

De bloemen zijn erg populair bij bijen, hommels en vlinders, wat bijdraagt aan een levendige tuin.  Daarnaast ook uitstekend geschikt als snijbloem (zowel vers als gedroogd) dankzij de stevige stengels en bloemen die lang mooi blijven.

Knip na de eerste bloei in juli de oude bloemstengels helemaal tot de grond toe af om herbloei te stimuleren. Zorg ervoor dat de bodem tijdens droge zomermaanden niet volledig uitdroogt, aangezien Astrantia's van nature bosrandplanten zijn die van wat koelere, vochtige wortels houden.

De beste en meest betrouwbare manier om de Astrantia major 'Primadonna' (Zeeuws knoopje) te vermeerderen is door de plant te delen (scheuren). Dit behoudt de exacte eigenschappen van de cultivar. Hoewel zaaien mogelijk is, geven de zaden vaak kleurafwijkingen ten opzichte van de moederplant. 

Gebruik een gezonde plant die minimaal 3 jaar oud is en een flinke kluit heeft gevormd. Steek de plant ruim uit met een spade om de wortels zo min mogelijk te beschadigen. Schud de losse aarde eraf. Snijd of steek de kluit met een scherp mes of spade in twee of drie gelijke stukken. Zorg dat elk deel gezonde groeipunten (neuzen) en voldoende wortels heeft.  Plant de gescheurde delen direct terug in de grond. Verbeter de bodem met compost voor extra voeding. : Geef de eerste weken ruim water zodat de nieuwe planten goed kunnen aanslaan.

Naast het vermeerderen kun je het Zeeuwse knopje ook zaaien.  Astrantia's zijn koudekiemers. Dit betekent dat de zaden een periode van kou nodig hebben om te kunnen ontkiemen. Houd er rekening mee dat zaailingen van de 'Primadonna' kunnen afwijken van de moederplant en het langer duurt voordat ze bloeien. 

Oogst de zaadjes in de nazomer zodra de zaadhoofden bruin en droog zijn. Zaai de zaden direct buiten in de volle grond of in potjes tussen september en november. De winterkou activeert het kiemproces in het voorjaar. De zaden ontkiemen in het opvolgende voorjaar. Het duurt vaak twee tot drie jaar voordat de gezaaide planten voor het eerst bloeien. 

 

Vruchtrui

Vruchttrui, en dan heb ik het niet over mode, maar over vruchttrui in de fruitteelt. het is het natuurlijke proces waarbij een fruitboom (zoals een appel- of peerboom) in het late voorjaar (mei/juni) overtollige, slecht bevruchte vruchten uit zichzelf laat vallen. Dit helpt de boom om energie te besparen voor de overgebleven vruchten. De boom doet dit om zichzelf te beschermen tegen overbelasting, zodat de overgebleven vruchten voldoende energie en voedingsstoffen krijgen om groot en gezond te worden.

Bij pitfruit (zoals appels en peren) en steenfruit (zoals pruimen en kersen) is de natuurlijke vruchtrui een belangrijk moment voor fruittelers. Vaak is de natuurlijke rui niet voldoende. Telers gaan na de junival handmatig de vruchten dunnen. Hierbij halen ze nog meer overtollige vruchtjes weg voor een betere oogstkwaliteit en om 'beurtjaren' (waarbij een boom het jaar daarna geen fruit geeft) te voorkomen. Maar dat is niet alleen voor fruittelers, ook voor hobbyboer of tuinierder kan het nuttig zijn.