Wat te doen in Juni

Gazon : Maai minstens een maalper week. Sproei bij droogte.

Bomen en Struiken : Verwijder verlepte bloemen van azalea en rododendron. Geef water bij droogte.

Rozen : Verwijder wilde scheuten die uit de onderstam ontspringen. 

Vaste Planten : Snoei uitgebloeide planten tot 7,5 cm boven de grond terug. 

Eenjarige planten : Bind hoge planten op. Zaai eenjarigen die eind zomer bloeien zoals : scheefkelk, korenbloemen en goudsbloemen. Plant perkplanten, vul bloembakken, hangmanden of potten voor buiten. Geef voorla de lathyrus genoeg water bij warmte en droogte. 

Tweejarige planten : Blijf tweejarige planten zaaien die in het voorjaar bloeien zoals : vergeet me nietjes, muurbloemen, klokjes en duizendschoon.

Bollen : Haal narcissen en tulpen uit de grond als de bladeren  geel beginnen te worden, en split ze. Knijp de toppen uit hoofdstengels van dahlia's, geef ze dan water en mulch ze. Snoei de stengel van hoge Duiste lissen na de bloei weg. 

Fruit : Dun appels na hun natuurlijke vruchtrui.Dun ook peren en pruimen.  Zet scheuten van leibomen van zoete kers, die uit de leivorm groeien, erin terug.

Groenten : Zaai meer slasoorten, spinazie, wortelen, erwten, sperciebonen, broccoli, koolrapen en meiknolletjes. Zaai nog eenmaal pronkbonen. Geef zaailingen die in mei zijn geplant water. Plant begin juni : prei, selderij, courgettes, pompoenen en komkommers. aard late aardappelen aan. 

Keukenkruiden: Zaai kervel en dille in de volle grond. 

Kleurige bloemen voor deze maand zijn : Riddersporen, duizendschoo, klokjes, lupine, Duitse lissen, uien, violieren, anjers, pioenrozen, kamperfoelie, struikganzerik, zonneroosjes, sering. 

 

Penstemon digitalis 'Onyx and Pearls'

Penstemon digitalis 'Onyx and Pearls'  is ook wel beter bekend als schildpadbloem. Het is  een opvallende, winterharde vaste plant. Deze cultivar is zeer geliefd vanwege het intense contrast tussen de extreem donkere bladeren en de zachtgekleurde bloemen.

De plant heeft dieppaarse tot bijna gitzwarte bladeren en stengels ("Onyx"). Hierboven bloeien dichte trossen met zacht lilaroze tot helderwitte, buisvormige bloemen ("Pearls"). De plant heeft een opgaande groeiwijze en bereikt een volwassen hoogte van ongeveer 90 tot 100 centimeter. Hij bloeit rijkelijk in de vroege tot midzomer (juni - juli). De bloemen zijn een absolute magneet voor bestuivers zoals hommels, bijen en vlinders.

Plant de Penstemon bij voorkeur in de volle zon. Hoe meer zonlicht de plant krijgt, hoe intenser en donkerder de paarszwarte kleur van het blad wordt. : Snoei de uitgebloeide bloemstengels in het late najaar of vroege voorjaar helemaal terug tot aan de basis om frisse, bossige nieuwe groei te stimuleren.

 

Cosmos bipinnatus 'Apollo Carmine'

Cosmos bipinnatus 'Apollo Carmine' is een prachtige, compacte eenjarige plant met grote, dieproze tot wijnrode bloemen. Deze populaire variant staat bekend om zijn sterke takken, weelderige bloei en varenachtige groene blaadjes.

Je geniet van de bloemen vanaf de zomer tot diep in de herfst. De plant blijft met zo'n 60 tot 65 centimeter lekker compact. Hierdoor waait hij minder snel om dan hogere soorten. De bloemen hebben een goudgeel hart en trekken veel bijen en vlinders aan. 

Zet de plant op een plek met veel zonlicht. Hij groeit het best in normale, goed doorlatende grond. Geef pas water als de grond droog aanvoelt. Knip uitgebloeide bloemen regelmatig weg. Hierdoor maakt de plant snel weer nieuwe bloemknoppen aan.

 

Monarda 'Cambridge Scarlet'

Monarda 'Cambridge Scarlet' (Bergamotplant) is een sterke vaste plant met opvallende, fel scharlakenrode bloemen. De plant staat bekend om zijn heerlijke citrusachtige geur en is een absolute magneet voor bijen en vlinders.

 Intens scharlakenrood met bruinrode of donkerpaarse schutbladen.  De bloemen bloeien van juli tot en met augustus. De plant wordt ongeveer 80 tot 100 centimeter hoog. Zowel de bladeren als de bloemen zijn eetbaar. Je kunt er bijvoorbeeld thee van maken die smaakt naar Earl Grey.  De plant is zeer goed winterhard en overleeft strenge vorst tot -30 °C. In de winter sterft de plant bovengronds af.

Het liefst staat de plant in de volle zon of in de halfschaduw. Hij groeit goed in humusrijke, vochtige maar goed doorlatende grond. De plant houdt niet van natte voeten in de winter. Knip uitgebloeide bloemen in de zomer weg om nieuwe bloei te stimuleren. Snoei de stengels in het najaar of vroege voorjaar helemaal tot de grond terug.  Geef extra water tijdens hete, droge zomers om de schimmelziekte meeldauw te voorkomen.  Spit de plant na 3 tot 4 jaar op. Gooi de oude, uitgeputte delen weg en plant de jonge scheuten opnieuw uit. Dit houdt de plant gezond en vitaal.

 

Gypsophila muralis 'Teeny Deep Rose'

Gypsophila is beter bekend als gipskruid. In de tuin zijn deze planten een mooi gezicht, zowel de eenjarige als de vaste plant. Het vaste gipskruid wordt bij voorkeur op een verhoogd bed gepland, zoals in een rotstuin. 

Gypsophila muralis 'Teeny Deep Rose' is een compacte, eenjarige gipskruidvariant die bekendstaat om zijn rijke, uniforme bloei met intens dieproze bloemetjes. Door de bolvormige, compacte groeiwijze is deze plant uitermate geschikt voor bloembakken, hangmanden en rotstuinen.

Het heeft massa's aan fijne, dubbele bloemetjes in een dieproze kleur.  De groeiwijze is  compact, kussenvormig en bossig (vandaar de naam 'Teeny').  Bloeit zeer rijkelijk vanaf het late voorjaar tot diep in het najaar. Ideaal als weelderige "vuller" in gemengde potten of als solitaire blikvanger op het terras. Regelmatig water geven, maar de grond tussen de gietbeurten door licht laten opdrogen.

Dit gipskruid, waarvan de wetenschappelijke naam letterlijk betekent dat het op muren groeit, kruipt over de grond. Je kunt deze zaden direct in de volle grond of in potten zaaien. Zaai in het voorjaar (april tot juli). Binnen zaaien kan vanaf maart bij ongeveer 20 °C. Kies een plek in de volle zon tot lichte schaduw. Strooi de zaden breedwerpig uit of in regels. Druk ze licht aan, want het zijn lichtkiemers. Bedek ze slechts met een heel dun laagje aarde. Houd de aarde na het zaaien constant licht vochtig, maar zeker niet kletsnat. De zaden ontkiemen snel.

 

Cosmos bipinnatus 'Apollo Pink'

De Cosmos bipinnatus 'Apollo Pink' is een compacte, rijkbloeiende eenjarige plant die bekendstaat om haar grote, madeliefachtige roze bloemen met een heldergeel hart. Dankzij de dwergachtige groeiwijze is deze variant uit de Apollo-serie van Syngenta Flowers uitstekend geschikt voor zowel borders als bloempotten.

Deze plant heeft  grote, fijngevormde roze bloembladen van superieure kwaliteit. De bladeren zijn zeer fijn, varenachtig en geveerd groen loof.  De Cosmos bipinnatus 'Apollo Pink' word gemiddeld 50 tot 65 centimeter hoog. Rijke en doorlopende bloei van de vroege zomer tot diep in de herfst. Van nature compact, stevig vertakt en bossig.

De plant is absoluut een volle zon aanbidder voor een maximale knopaanmaak. Gedijt het best op een goed doorlatende, matig vruchtbare grond. Te rijke grond zorgt voor meer blad en minder bloemen.  Regelmatig water geven, maar de grond mag tussen de gietbeurten door licht opdrogen. De plant is redelijk droogtetolerant. Knip uitgebloeide bloemen stelselmatig weg (deadheaden) om continu nieuwe bloemknoppen te stimuleren.

Door de kortere, stevige stengels heeft de 'Apollo Pink' geen ondersteuning nodig, in tegenstelling tot grotere Cosmos-soorten. Zeer populair in cottage tuinen, als opvulling in gemengde borders, in potten op het terras én als langhoudbare snijbloem in zomerboeketten. Daarnaast trekt de plant nuttige bestuivers zoals bijen en vlinders aan.

 

Liatris 'Floristan White'

Liatris spicata 'Floristan White' ook wel bekend als Lampenpoetser  is een populaire, winterharde vaste plant. De plant valt op door haar aarvormige, zuiver witte bloemen die, in tegenstelling tot de meeste planten, van boven naar beneden bloeien.

Het heeft lange, pluizige witte bloemaren die vlinders, bijen en hommels aantrekken. Ze bloeien van Juli tot en met september. Het blad is smal, grasachtig groen en vormt compacte pollen. De hoogte wordt ongeveer 60 tot 90 centimeter. Gedijt het beste in de volle zon. Geeft de voorkeur aan goed doorlatende, matig vochtige grond. In de winter mag de bodem niet te nat blijven om wortelrot te voorkomen.

De 'Floristan White' is een uitstekende structuurplant voor borders en prairietuinen. Dankzij de stevige, rechte stelen is deze variant ook zeer geschikt als snijbloem voor in vazen.

Het zaaien van Liatris spicata 'Floristan White' vergt geduld. Zaai de zaden bij voorkeur in maart of april onder glas bij een ideale kiemtemperatuur van ongeveer 18 tot 20 °C Houd de grond constant vochtig en bedek de zaden slechts met een heel dun laagje aarde.  De zaden ontkiemen in 14 tot 28 dagen.  Kweek de jonge plantjes na het opkomen verder op bij ongeveer 16 tot 18c. Vanaf half mei (na de ijsheiligen) kunnen de jonge planten in de volle grond op een zonnige plek worden uitgeplant.

Het oogsten van zaden van de Liatris spicata 'Floristan White' (lampenpoetser) is een eenvoudig proces.  Wacht tot de herfst: Laat de uitgebloeide bloemaren tot in de herfst (september/oktober) aan de plant zitten. Ze zijn pas rijp als de stengels volledig bruin en dor zijn en de pluizige zaadhoofdjes goed droog aanvoelen. 

Knip de uitgebloeide stengels af op een droge dag. Als je ze binnensteboven ophangt in een koele, droge ruimte, kunnen ze daar verder drogen. Houd een bakje of papieren zak onder de bloeiaar. Knijp zachtjes met twee vingers of je hand rond de stengel en trek deze van boven naar beneden leeg. De pluizige zaden vallen er zo uit.  Bewaar de zaden droog en koel, bij voorkeur in een papieren zak of papieren envelop. Plastic is niet geschikt in verband met schimmelvorming.

Liatris zaden hebben een koudeperiode (koude stratificatie) nodig om in het voorjaar te kunnen ontkiemen. Je kunt dit nabootsen door ze in een vochtig papieren zakje 4 tot 6 weken in de koelkast te bewaren voordat je ze zaait, of door ze in de late herfst direct in de volle grond te zaaien.

 

Antirrhinum majus

Antirrhinum majus staat ook bekend als de grote leeuwebek. Sommigen zeggen een vaste plant, anderen weer een- of tweejarige, maar feit blijft dat ze elk jaar weer terugkomen in de tuin. Door zelfzaaiing zullen we dan maar zeggen.

De grote leeuwebek is een vertakte plant, onderaan op den duur wat verhoutend, de bladeren verspreid, lancetvormig tot 7 cm lang. De bloemen zitten in rechtopstaande trossen. De leeuwebek is al sinds de 16e eeuw in cultuur en door kruisingen en selecties zijn er heel veel soorten ontstaan.

De meeste worden als eenjarige gekweekt, maar je hoeft ze echt niet uit de tuin te verwijderen. In zachte winters bevriezen ze immers niet, zodat ze het volgend voorjaar al heel vroeg bloeien.

De meeste Leeuwebekjes kunnen vanaf half april buiten worden gezaaid. Binnenshuis kan dat vanaf februari bij een temperatuur van 13 °C Zodra de plantjes 5 tot 10 cm hoog zijn, even toppen. Zo krijg je mooi vertakte planten. Een nadeel is wel dat ze dan iets later bloeien. 

 

Lupine

Lupine (Lupinus) is een populair geslacht van opvallende, hoogopgaande planten uit de vlinderbloemenfamilie. De plant staat bekend om zijn imposante, kegelvormige bloemtrossen en handvormig samengestelde bladeren. Ze sieren in de vroege zomer vele siertuinen, borders en weiden.

Het is daarom ook een bekende vaste plant die in allerlei kleuren voor komen.

 De vaste soorten aanplanten op vochthoudende maar goed gedrainneerde bodem. Ze hebben het liefst geen natte voeten. 

De vaste planten kunnen in de lente gestekt worden van jonge stekjes en uiteraard kan men ze in het voorjaar zaaien in een kas en als ze dan groot gegroeid zijn uitplanten. Kleine lupines zijn eetvoer voor de slakken. Ook volgroeide lupines zijn helaas vaak slakkenvoer.  

De lupines bloeien van juni tot en met augustus. De bloemtrossen openen van beneden naar boven. Lupines zijn vlinderbloemigen. Ze binden met behulp van wortelknobbeltjes stikstof uit de lucht en verrijken hiermee de bodem. 

 

Thunbergia alata

Thunbergia alata, in het Nederlands bekend als Suzanne-met-de-mooie-ogen, is een snelgroeiende, rijkbloeiende klimplant. De plant valt op door haar opvallende bloemen met een karakteristiek donker 'oog' in het midden.

Deze behaarde vaste plant uit Zuid-Oost-Afrika wordt bij ons als een eenjarige gekweekt. De geel-oranje bloemen hebben een zwart oog, wat tevens geldt voor de rood/oranje bloemen van deze plant. 

Alleen op een zeer warm plekje, bijvoorbeeld tegen een schutting aan de zuidkant, voelt deze plant zich goed en kan hij 2 tot 3 m hoog worden.  Een steun om tegen op te klimmen is een noodzaak.

Het opkweken moet binnenshuis gebeuren. Zaai in maart in een kamerkasje bij een temperatuur van 20 °C Breng de plantjes pas begin juni naar buiten.  De plant bloeit van juni tot de eerste nachtvorst.

 Suzanne-met-de-mooie-ogen is niet winterhard. Om de plant in leven te houden, graaf je hem in de herfst (voor de eerste nachtvorst) op en zet je hem in een pot. Laat de plant binnen overwinteren op een lichte, vorstvrije plek (bij 7 tot 10 °C) en geef zeer matig water. Knip de plant in de herfst flink terug tot net boven de grond. Dit vermindert de verdamping en maakt het verplaatsen makkelijker.  Geef gedurende de wintermaanden slechts sporadisch water. De grond mag net niet helemaal uitdrogen, maar zeker niet kletsnat zijn.  Vanaf halverwege mei (na de laatste vorst) kan de Thunbergia alata weer geleidelijk wennen aan de buitenlucht.

 

Vormen en varianten voor een rotstuin

Geen twee rotstuinen zijn gelijk, en dat ligt niet alleen aan de grote verscheidenheid aan ontwerpen, maar vooral aan het feit dat elke steen uniek is. Elke steen heeft zijn eigen individuele vorm. Zo verschilt een zwerfkei net zoveel van een ruw uitgehakt brok steen als van een industrieele imitatiesteen. 

Er is ook een eindeloze variatie aan materialen. Van donker porfier via rode zandsteen tot zandkleurig travertijn. Bovendien verandert de kleur al naar gelang het weer. Het doffe, matte oppervlak van een droge kei glimt na een regenbui.

Elke steen heeft ook een andere structuur, van de opvallende adering van marmer via grofkorrelig graniet tot het gelijkmatige oppervlak van kalksteen. Het unieke uiterlijk van natuursteen wordt verder verrijkt door zijn vorm, of dat nu broze lagen leisteen zijn, de onregelmatige vorm van uitgehakte steen of gladde terrasverharding. 

 

Imperata cylindrica 'Red Baron'

Imperata cylindrica 'Red Baron', in het Nederlands bekend als Japans bloedgras, is een compact, niet-woekerend siergras dat direct opvalt door zijn intens verkleurende bladeren. Het gras start in het voorjaar met een roodgroene tint en transformeert gedurende de zomer naar een spectaculaire, fel bloedrode kleur.

De plant bereikt een maximale hoogte van 40 tot 60 centimeter.  Groeit in compacte pollen (polvormig) en breidt zich rustig uit zonder de tuin over te nemen.  Begint groen met rode punten in de lente en eindigt vurig rood in de nazomer en herfst. 

Bij voorkeur in de volle zon. Hoe meer direct zonlicht de plant krijgt, hoe intenser en feller de bladeren rood kleuren. Halfschaduw wordt getolereerd.  Knip de plant in het vroege voorjaar (maart) helemaal terug tot zo'n 10 à 20 centimeter boven de grond. Hierna loopt het gras snel weer uit met fris, nieuw blad. 

De plant is matig winterhard (tot circa -15 °C). Op een beschutte plek overleeft hij de winter prima. Bij aanhoudende, strenge vorst is het verstandig om de voet van de plant af te dekken met een laag bladeren of mulch. 

 

Eryngium planum

Eryngium planum, in het Nederlands ook wel de vlakke kruisdistel of blauwe distel genoemd, is een opvallende, winterharde vaste plant die bekendstaat om zijn staalblauwe kleur en stekelige verschijning. 

Het zijn prachtige distels die veel bijen aantrekken.  Als droogbloem doet de distel het ook erg goed. Opgaande borderplant met stevige stengels en hartvormige, ongedeelde, groene bladeren aan de basis. 

De plant bloeit van juli tot en met september met dichte, eivormige bloemhoofden omringd door stekelige schutbladen. Afhankelijk van de variant en de standplaats wordt de plant meestal tussen de 60 en 120 centimeter hoog. De plant is zeer winterhard tot wel-30C, maar verliest in de winter zijn blad.

 

Voor de beste kleurontwikkeling en bloei heeft de plant een plek in de volle zon nodig. Snoei de plant in het vroege voorjaar (na de winter) terug tot net boven de grond voordat de nieuwe scheuten verschijnen. 

 

Organische meststoffen

Planten hebben voor een gezonde groei voedingsstoffen nodig die in de bodem in ruime mate en in een bepaalde verhouding aanwezig moeten zijn. Door extra mest te geven, zijn gebreksziekten te voorkomen. 

In een handjevol gezonde tuinaarde komen meer dan vier miljard levende organismen voor. Deze vlijtige helpers: algen, bacteriën, insecten, wormen; scheppen met elkaar de goede omstandigheden voor een vruchtbare bodem. Ze zorgen er namelijk voor dat de voedingsstoffen in voor de planten opneembare vorm beschikbaar zijn.

Onder natuurlijke omstandigheden heeft een bodem geen extra toevoegingen nodig; in een moestuin echter zijn er andere wetten. We oogsten twee of drie keer per jaar uit hetzelfde bed of plukken kilo's bessen van de struiken. We verwachten meer van de bodem dan hij kan leveren. Voortdurend worden er voedingsstoffen aan onttrokken, die wij steeds weer moeten aanvullen als we de vruchtbaarheid op peil willen houden. Deze verrijking van de bodem met voedingsstoffen voor planten noemen we bemesten. 

Deze onontbeerlijke voedingsstoffen, vijf in getal, die opgelost in water voornamelijk door de wortels opgenomen worden, zijn stikstof, fosfor, kalium, calcium en magnesium. Een gezonde bodem bevat behalve deze hoofdelementen ook nog spoorelementen, die slechts in zeer kleine hoeveelheden nodig zijn, maar wel onmisbaar zijn voor de planten. Ijzer, koper, mangaan, boor, zink en molybdeen zijn bij uitstek belangrijk.  Al deze voedingsstoffen moeten in een zeer bepaalde verhouding tot elkaar voorkomen, aangezien ze elkaars werking over en weer beïnvloeden. 

Theoretisch gesproken zou het voldoende moeten zijn om de bodem regelmatig compost te geven en door voldoende bekalking het verzuren van de bodem tegen te gaan. Toch is het met deze methode meestal maar voor korte tijd mogelijk om goede resultaten te krijgen, want waarschijnlijk ontbreken er in de bodem al een of meer hoofdelementen. 

Het is inderdaad zo dat gebreksziekten door het geven van organische materialen zoals compost voorkomen kunnen worden, maar het resultaat zal lang op zich laten wachten. Daarom is de ondersteuning van bodemorganismen door organische of minerale absoluut noodzakelijk om een goed resultaat met de tuin te kunnen boeken. 

Iedere tuinier zou zich ten doel moeten stellen om zoveel mogelijk organische stof in zijn of haar tuin op te brengen, zodat er een natuurlijk evenwicht ontstaat.  Als zich dan nog gebreksverschijnselen voordoen, worden deze met kunstmest verholpen. 

Het voordeel van kunstmest, waarmee de voedingsstoffen de planten snel ter beschikking staan, wordt enigszins tenietgedaan door de nadelen: anorganische meststoffen verbeteren de structuur van de bodem niet; in het ergste geval kunnen ze zelfs de reserves aan organische materialen afbreken. In de loop van een aantal jaren verdwijnt het leven uit de bodem en levert de grond zonder een voortdurende kunstmestgift niets meer op. 

 

Teucrium x lucidrys

Teucrium x lucidrys bekend onder de Nederlandse naam Gamander, is een compacte, wintergroene halfheester. Het is een natuurlijke kruising die veel gebruikt wordt als randbeplanting, borderplant of als laag, compact haagje.

Het struikje bereikt een gemiddelde hoogte van 40 tot 50 centimeter. De plant bloeit van juni tot september met roze schijnaren. Het heeft kleine, donkergroene en glanzende bladeren die in milde winters groen blijven.  De bloemen verspreiden een aromatische geur en trekken veel bijen, vlinders en insecten aan. 

Groeit het beste in de volle zon of lichte halfschaduw.  Gedijt op vrijwel alle grondsoorten, mits de bodem goed doorlatend is.  De plant is zeer winterhard. Bij strenge vorst kan er wat blad vallen. Knip de plant in het vroege voorjaar kort terug om een compacte vorm te behouden. Kan in het voorjaar vermeerderd worden door middel van stekken of delen.

 

Echinops bannaticus 'Taplow Blue'

De Kogeldistel wordt veel gebruikt in borders. Het is een opgaande plant met dikke, viltige stengels en eironde bladeren die gedeeld of sterk in gesneden zijn, grijsgroen van kleur en voorzien van stekels. 

De Echinops bannaticus 'Taplow Blue', beter bekend als de Kogeldistel, is een robuuste vaste plant die bekendstaat om zijn architectonische uitstraling en opvallende stalen- of hemelsblauwe, kogelronde bloemhoofden.

Deze plant bloeit rijkelijk van juli tot september met talloze bolvormige bloemen op stevige stelen. De plant bereikt doorgaans een hoogte van 100 tot 120 cm, al zijn uitschieters tot 150 cm mogelijk.  De bloemen zijn een enorme trekpleister voor bijen, hommels en vlinders.

' Taplow Blue' geeft de voorkeur aan een zonnige standplaats, maar kan ook in de halfschaduw staan.  Het is een makkelijke plant die weinig onderhoud vereist. Voor vermeerdering kun je de plant in het voorjaar of najaar delen (scheuren) of wortelstekken nemen.  De plant is zeer winterhard (tot ca. -35 °C), maar niet wintergroen.

 

Pennisetum alopecuroides

Een siergras met mooie aren die doen denken aan lampenpoetsers. Kweken in niet te zwaar bemeste, doorlatende grond, op een zonnige, beschutte plaats. Der plant komt het mooist uit na een hete zomer. 

Pennisetum alopecuroides, in het Nederlands bekend als lampenpoetsersgras, is een populair en sierlijk siergras dat bekendstaat om zijn zachte, borstelachtige bloempluimen.  De plant bloeit van juli tot oktober met pluimen in kleuren variërend van crème en lichtroze tot roodbruin en paars.  Afhankelijk van de variant wordt de plant gemiddeld tussen de 50 en 100 cm hoog.  Het gras is goed winterhard (tot ca. -10°C), maar niet wintergroen; het loof verdort in de winter en verkleurt in de herfst naar goudgeel.

Heeft een matige behoefte aan water. Houd de grond licht vochtig, vooral tijdens warme zomers, maar voorkom "natte voeten" om wortelrot te voorkomen. Knip de plant in het vroege voorjaar (maart of april) terug tot ongeveer 10 à 15 cm boven de grond, vlak voordat het nieuwe gras begint uit te lopen.

 

Vinca Minor

Vinca Minor staat ook wel bekend als de kleine maagdenpalm. Zeer bekende, wat saaie, wintergroene bodembedekker. Vallen onder de noemer vaste plant, maar je zou het ook struikjes kunnen noemen. 

De kleine maagdenpalm wordt vaak als bodembedekker voor schaduwplekken gebruikt. Daar doet hij het in normale zeer goed. Maar alleen in de zon komen er zoveel bloemen aan dat ze enigzins opvallen, in de schaduw is de bloei een stuk minder. 

 genoemd, is een van de populairste wintergroene bodembedekkers voor de tuin. De plant vormt een dicht tapijt van glanzende, donkergroene bladeren en bloeit vroeg in het jaar met karakteristieke stervormige bloemen. 

De hoogte van de plant is meestal tussen de 10 en 15 cm. De hoofdbloei vindt plaats van maart tot mei, met vaak een nabloei in de zomer. De plant behoudt het hele jaar door zijn blad en is zeer winterhard (tot wel -30°C).  Door de dichte groei krijgt onkruid nauwelijks kans om erdoorheen te komen.

Snoeien is niet strikt noodzakelijk, maar je kunt de plant in het voorjaar (maart/april) terugknippen om hem compact te houden of te verjongen.

Let op met huisdieren en kinderen; alle delen van de plant zijn giftig bij inname en kunnen symptomen zoals braken en diarree veroorzaken. De plant kan zich snel verspreiden via uitlopers en kan in sommige gevallen andere, minder sterke planten verdringen als hij niet wordt bijgehouden.

Vinca minor (kleine maagdenpalm) is eenvoudig te vermeerderen door stekken of scheuren in het vroege voorjaar, de zomer of vroege herfst. Neem stekken van 10-15 cm, verwijder de onderste bladeren,  laat minimaal vier blaadjes aan de top zitten, en plant ze in vochtige stekgrond. De stekken wortelen in ongeveer 3-4 weken.

 

Krokussenbollen bewaren

Krokusbollen bewaar je het best door ze na het drogen (na de bloei, als het loof geel is) schoon te maken en op een droge, koele en donkere plek te leggen. Verpak ze in ademend materiaal, zoals een papieren zak of kartonnen doos met krantenpapier, om rotten te voorkomen.

Haal de bollen uit de grond als het loof is afgestorven. Laat ze eerst goed drogen op een droge, luchtige plek, maar niet in de volle zon.  Verwijder aarde en losse velletjes, maar was ze niet met water.  Wikkel de bollen in krantenpapier of leg ze in een kartonnen doos (eventueel in laagjes met krantenpapier ertussen).  Bewaar de doos op een donkere, koele en vorstvrije plaats, zoals een kelder, schuur of garage. Controleer de bollen af en toe op rot of uitdroging.

Krokusbollen kunnen over het algemeen ongeveer 4 maanden bewaard worden, wat goed uitkomt om ze in het najaar weer te planten. Krokussen zijn relatief winterhard, maar het rooien voorkomt dat ze te dicht op elkaar groeien. 

In plaats van drogen en bewaren kun je de bollen ook direcht terugplaatsen.  Wacht tot het loof geel/bruin is geworden en is afgestorven (ongeveer 6 weken na de bloei). Dan is de energie teruggegaan naar de bol. Je kunt de bollen ook direct na de bloei uitgraven en direct op de nieuwe plek terugzetten.  Plant de bollen op een diepte van ongeveer 2x tot 3x de hoogte van de bol.

 

Scabiosa columbaria 'Flutter Pure White

Scabiosa columbaria 'Flutter Pure White ook bekend als duifkruid. Bekende vaste plant. Die het goed doen in de borders.  Het is een compacte en rijkbloeiende vaste plant die bekend staat om zijn zuiverwitte, speldenkussenachtige bloemen. Deze cultivar uit de 'Flutter'-serie bloeit aanzienlijk langer en heeft grotere bloemen dan oudere soorten zoals 'Butterfly Blue'.

De bloeiperiode is uitzonderlijk lang, van de vroege zomer tot diep in de herfst (juni t/m september/oktober).  Ze hebben helderwitte bloemen op korte, stevige stelen boven grijsgroen, fijn ingesneden blad.  Ze groeien zeer compact en polvormend, met een hoogte en breedte van ongeveer 30 tot 40 cm.  Werkt als een magneet op bijen, vlinders en andere bestuivers.

Geeft de voorkeur aan volle zon, maar verdraagt halfschaduw (hoewel dit de bloei kan verminderen).  Goed winterhard, mits de grond in de winter niet te nat blijft (natte voeten kunnen fataal zijn).   Verwijder regelmatig uitgebloeide bloemen (deadheading) om een continue doorbloei te stimuleren.

 

Heliopsis scabra

De Heliopsis scabra  ook wel bekend als Zonneoog is een robuuste, rijkbloeiende vaste plant die populair is vanwege zijn goudgele, zonnebloemachtige bloemen. De plant staat bekend als een gemakkelijke en winterharde keuze voor de siertuin.

De plant bloeit uitbundig van juni tot september. De bloemen zijn meestal geel of oranjegeel, vaak met een donkerder hart. Afhankelijk van de cultivar kan de plant variëren van 90 cm tot wel 150 cm hoog.  Het blad is grof, getand en voelt vaak ruw aan (vandaar de naam 'scabra', wat ruw betekent). 

De Heliopsis scabra stelt weinig eisen, maar voor een optimale bloei zijn er wel enkele aandachtspunten : De plant houdt van volle zon, maar verdraagt halfschaduw prima. In de volle zon bloeit hij echter het rijkst. Hij groeit het best op een vruchtbare, goed doorlatende grond. Het is belangrijk dat de grond in de winter niet te nat blijft, omdat dit wortelrot kan veroorzaken. 

Knip na de bloei de uitgebloeide stengels terug om de plant vitaal te houden en eventueel een tweede bloei te stimuleren.  Vanwege de hoogte kunnen sommige soorten bij harde wind of regen steun nodig hebben.  Je kunt de plant om de paar jaar in het voor- of najaar delen om hem te verjongen.

 

Dianthus 'Odessa Red'

De De Dianthus 'Odessa Red' is een compacte, winterharde vaste plant (anjer) met geurende, gevulde dieprode bloemen en blauwgroen loof. Deze plant bloeit rijk van het late voorjaar tot de zomer, wordt circa 20-30 cm hoog en is ideaal voor borders, potten of rotstuinen in de volle zon.

De bloemen zijn dieprood met donkerder centrum, en zijn geurend. Staat het liefst in de  volle zon, in goed doorlatende (kalkhoudende) grond. De plant wordt niet erg hoog, je met dan denken aan ca. 20 cm.

Het is een sterke winterharde plant, het kan tot  -15 °C hebben. Wil je een rijkere bloei ? Knip dan de uitgebloeide bloemen weg. Dit stimuleert nieuwe bloei.  Weinig tot matig water nodig; droogteverdragend, vermijd natte voeten.

Het stekken van de Dianthus 'Odessa Red' (een soort anjer) is goed te doen, bij voorkeur in het voorjaar of de vroege zomer (juni). Je kunt hiervoor topstekken gebruiken, die doorgaans een hoog slagingspercentage hebben.

Daarvoor heb je nodig : Een gezonde Dianthus 'Odessa Red' plant. Een scherp en schoon mesje of snoeischaar. Potjes met stekgrond (mix van potgrond en scherp zand/perliet voor goede drainage). Eventueel stekpoeder. Plastic zakje of stekkap (voor een vochtige omgeving).

Werkwijze stekken nemen :  Zoek jonge, gezonde scheuten (kopstekken) die nog geen bloemknop hebben. Een scheut van ongeveer 5-10 cm is ideaal. Knip de scheut vlak onder een knoop (verdikking in de stengel) af. Verwijder de onderste bladeren, zodat alleen de bovenste 2-4 blaadjes overblijven. Doop de onderkant van de stek eventueel in stekpoeder voor een betere beworteling.  Steek de stekken in de stekgrond. Je kunt meerdere stekjes in één pot zetten.Vochtig houden: Geef de stekken water en zorg ervoor dat de grond vochtig blijft, maar niet kletsnat.

Plaats een plastic zakje of stekkap over de potjes om de luchtvochtigheid hoog te houden. Dit zorgt voor een snellere worteling. Zet de stekken op een lichte plek, maar niet in de volle zon. Na enkele weken zullen de stekjes wortelen. Je kunt dit controleren door voorzichtig aan het stekje te trekken; als er weerstand is, zijn er wortels gevormd.

 

Begonia semperflorens

Eenjarige begonia's, vaak Begonia semperflorens (waterbegonia) genoemd, zijn compacte, uitbundig bloeiende perkplanten die van mei tot de eerste vorst bloeien in wit, roze of rood. Ze zijn ideaal voor potten, borders en hanging baskets, houden van een zonnige tot halfschaduwrijke plek en vereisen regelmatige watergift zonder 'natte voeten'.

Ze bloeien van mei tot de eerste vorst (oktober/november). De standplaats is halfschaduw of zon. Hoe meer licht, hoe rijker de bloei. Matig water geven; grond mag niet uitdrogen, maar vermijd constante nattigheid (watergevoelig). Ze verlangen humusrijke grond, bij voorkeur lichtzuur (turf). De hoogte van de plant is meestal 15-25 cm. Weinig snoei nodig; uitgebloeide bloemen hoeven niet verwijderd te worden (zelfreinigend). Wil je een uitbundigere bloei, geef dan regelmatig (elke 2-3 weken) vloeibare meststof. 

 

Sutera cordata

Sutera cordata, in Nederland beter bekend onder de naam Bacopa of Tapijtbloem, is een populaire, rijkbloeiende hangplant die oorspronkelijk uit Zuid-Afrika komt. De plant staat bekend om zijn waterval aan kleine bloemetjes en hartvormige groene blaadjes.

Deze zomerbloeier bloeit uitbundig van het voorjaar tot diep in de herfst. Ideaal voor hanging baskets, balkonbakken of als bodembedekker in de tuin. De plant vormt lange, overhangende ranken van ongeveer 15 tot 25 cm hoog.

De plant houdt van zon en warmte, maar pas op met de felle middagzon. De kluit mag nooit volledig uitdrogen; regelmatig water geven is essentieel voor een continue bloei.

In Nederland wordt de tapijtbloem als eenjarige plant verkocht, omdat hij niet winterhard is. Je kunt hem echter proberen te laten overwinteren op een lichte, vorstvrije plek binnenshuis.

Sutera cordata zaaien vereist een warme en lichte omgeving (20–23°C) vanaf februari/maart. Gebruik fijne zaaigrond en bedek de zaden niet, aangezien het lichtkiemers zijn. Houd de grond vochtig; gebruik eventueel een kweekkap voor hoge luchtvochtigheid. De kieming duurt 4-10 dagen, waarna ze na circa 6-8 weken uitgeplant kunnen worden. Zodra de zaailingen groot genoeg zijn, verspeen je ze naar aparte potjes. Plant ze pas buiten in potten of hangmanden als er geen kans meer is op nachtvorst (na half mei).

 

Lobelia

De Lobelia is een veelzijdige plant uit de klokjesfamilie met meer dan 400 soorten, variërend van compacte eenjarige balkonplanten tot statige meerjarige borderplanten. Alles aan de lobelia is klein: de stengels, de blaadjes, de bloempjes en ook de zaadjes. De blauwe, paarse, witte, roze of rode bloempjes hebben vaak een wit of geel hart. 

Ook al lijkt dit plantje erg teer, toch is het vrij resistent. Vermijd echter warme en droge standplaatsen. De bloei kan dan zomaar stoppen. Zaak is dan zeer regelmatig begieten. Dan kun je volop genieten van de lobelia. 

Je kunt de lobelia ook zelf zaaien; dat gebeurt binnenshuis, daar ze van warmte houden. Zaaien doe je in maart of april in een kamerkas of net wat je voor handen hebt. Laat de zaadjes onbedekt, want het zijn lichtkiemers. Wanneer de zaailingen vier tot zeven blaadjes hebben, zet je ze met drie of vier samen in potjes met minimaal een doorsnee van 6 cm. Zodra het vorstgevaar is geweken, na 15 mei, kun je ze buiten uitplanten. 

Je kunt zaden van de Lobelia het beste oogsten in het najaar, meestal rond oktober, wanneer de zaadpeulen volledig bruin en droog zijn. Omdat de zaden extreem klein zijn en één enkele peul honderden zaden kan bevatten, is het handig om een bakje of envelop onder de plant te houden tijdens het oogsten. 

De zaadpeulen veranderen na de bloei van groen naar bruin. Wacht tot de peul dor en droog aanvoelt; als je er zachtjes in knijpt, laten de zaden gemakkelijk los. Spreid de geoogste zaden uit op een bord of schaaltje en laat ze 3 tot 6 dagen op een warme, droge plek uit de volle zon nadrogen. Dit voorkomt dat ze later gaan schimmelen.   Doe de droge zaden in een papieren zakje of envelop (gebruik liever geen plastic om condens te vermijden). Bewaar ze op een koele, donkere en droge plek tot het voorjaar.

 

Struikspirea

De Spirea heeft veel soorten. Het zijn bladverliezende struiken. De struikspirea (ook bekend als Spiraea of spierstruik) is een sterke, bladverliezende heester die geliefd is om zijn uitbundige bloei en gemakkelijke onderhoud. Afhankelijk van de soort bloeien deze struiken met witte, roze of paarsrode bloemen tussen april en september. 

Gedijt het best in de volle zon of lichte schaduw. Verkiest een voedselrijke, vochtige maar goed doorlatende grond. Varieert sterk per soort, van compacte dwergvormen (ca. 40 cm) tot grotere struiken van meer dan 2 meter.  Trekt veel vlinders, bijen en andere bestuivers aan. 

De spirea (spierstruik) staat bekend om zijn uitgebreide en efficiënte vezelwortelstelsel. Deze wortels verspreiden zich voornamelijk zijdelings in de grond, wat zorgt voor een goede stabiliteit en de mogelijkheid om voedingsstoffen effectief op te nemen. 

Spirea vormt een dicht netwerk van fijne wortels.  Dankzij dit wortelstelsel kan de struik zich aanpassen aan diverse omgevingen en grondsoorten. Spirea in pot kan het hele jaar door worden geplant, omdat deze al een goed ontwikkeld wortelgestel heeft Als een spirea "wortelgebonden" is (wortels draaien in de pot), is het aan te raden de kluit bij het planten een beetje los te maken voor een betere groei. Hou er voor de rest rekening mee als je de struikspirea of welke soort dan ook in de tuin aanplant, dat je naar verloop van tijd overal jonge scheuten uit de grond ziet omhoogkomen. Het was voor mij de reden de plant te vervangen voor een andere vlinder-, bijen- en insectentrekker. 

 

Ageratum

Ageratum is een bekend eenjarig plantje, dat veel gebruikt wordt als perkplant.  Ze staan bekend om hun lange bloeiperiode.  Doet het goed in normale tuingrond. Uitgebloeide bloemen wegnemen om een tweede bloei te verkrijgen.  Echter, wat nog beter schijnt te werken, is de plant tot op een derde terug te snijden. Hij zal dan al vlug zijn mooie vorm terugkrijgen en opnieuw gaan bloeien. 

Zaaien doe je in januari-februari; het zaad kiemt bij 20-25 graden. Daarna verspenen en laten afharden en na de ijsheiligen planten in de volle grond. 

De Ageratum houstonianum staat bekend als 'mexicaantje'. Zoals de naam al doet vermoeden, komt hij oorspronkelijk uit Mexico. De plant heeft ovale behaarde bladeren van 5-7 cm lang. Kleuren kunnen zijn: wit, roodpaars en violetblauw.

De bloemhoofdjes van het Mexicaantje lijken van op afstand op kleine poederdozen. De wetenschappelijke naam Ageratum betekent 'niet verouderen', en dat heeft waarschijnlijk te maken met de zeer lange bloeitijd. In werkelijkheid treedt halverwege de zomer een vertraging op in de bloei. 

De bloemen zijn zeer aantrekkelijk voor vlinders (vooral de monarchvlinder) en bijen.   Het Mexicaantje houdt van een plek in de volle zon of lichte schaduw. In zeer hete zomers heeft een plekje met wat middagschaduw de voorkeur. De grond moet constant licht vochtig blijven; de plant verdraagt uitdroging slecht, maar houdt ook niet van "natte voeten". Voor een optimale bloei kun je de plant maandelijks of om de twee weken bemesten met vloeibare plantenvoeding.

 

Nuttige hulpmiddelen voor de rotstuin

Steen in de tuin heeft naast de visuele component vooral ook een praktische functie; het kan heel effectief worden gebruikt, vanaf de elementaire indeling van een tuin tot aan zijn gedetailleerde uitwerking. 

Ook bij dat laatste kan het weer op allerlei manieren worden gebruikt: om hellingen te versterken met grote keien en stapelmuurtjes, om verschillende delen van de tuin af te bakenen, om borders of paden te omzomen, als stapelstenen in grote borders en voor paden en terrassen.

In feite is een tuinontwerp zonder stenen bijna ondenkbaar, hoewel het visuele belang dat aan dit materiaal wordt toegekend natuurlijk afhangt van de persoonlijke wensen en smaak.  Daarover later meer...

 

Japanse Azalea ' Adonis'

De Azalea japonica 'Adonis' is een populaire, groenblijvende Japanse azalea die bekendstaat om zijn uitbundige, zuiverwitte bloei in het voorjaar.   In mei verschijnen er massa's grote, witte trechtervormige bloemen die de struik bijna volledig kunnen bedekken.

Het is een compacte, breedgroeiende struik. Na 10 jaar bereikt hij meestal een hoogte en breedte van ongeveer 80 cm tot 100 cm. De bladeren zijn relatief klein, lichtgroen en blijven in principe het hele jaar door aan de plant (wintergroen), hoewel ze in zeer strenge winters deels kunnen vallen.   De plant is zeer goed winterhard en kan temperaturen tot wel -23 verdragen.

Hij gedijt het best in de zon of halfschaduw. In de volle zon bloeit hij compacter en rijker, maar de bloemen blijven langer mooi op een plek met wat middagschaduw.   Zoals alle azalea's is dit een zuurminnende plant. Plant hem in humusrijke, kalkvrije grond.  De bodem moet altijd licht vochtig blijven, vooral in droge zomerperiodes. Gebruik bij voorkeur regenwater, omdat kraanwater vaak te veel kalk bevat.   Snoeien is niet noodzakelijk. Indien nodig (bijvoorbeeld voor vormbehoud) kun je direct na de bloei in juni licht bijsnoeien. Verwijder dan ook de uitgebloeide bloemen om nieuwe knopvorming te stimuleren.  De 'Adonis' is zeer geschikt voor heidetuinen, borders of als terrasplant in een ruime pot.

 

Wat te doen in Mei?

Gazon:  Minstens eenmaal per week maaien. Slecht groeiend gras bemesten. Onkruid uitsteken. 

Bomen en Struiken : Snoei bremsoorten, weigelia en struiken die zijn uitgebloeid. 

Rozen :  Spuit met een zeep-spiritusoplossing tegen ongedierte. Controleer op meeldauw en sterroetdauw. Geef rozenmest.

Vaste Planten : Wied borders regelmatig. Bind hoge planten zoals ridderspoor en zeedistel op. Top herfstasters, guldenroede, zonnekruid en andere krachtige bloeiers. 

Eenjarige planten : Plant vorstgevoelige eenjarige planten na IJsheiligen (15 mei) uit.  Dun de zaailingen van vorstbestendige eenjarige planten. 

Tweejarige planten : Zaai klokjes, vingehoedskruid, duizendschoon en muurbloemen. 

Bollen : Bij gebrek aan ruimte kunnen uitgebloeide bollen opgegraven worden.

Fruit : Leg stro of zwart plastic rond de aardbeiplanten. 

Groenten : Zaai nog meer tuinbonen, erwten, brocolli, slasoorten, radijs, spinazie, meiknolletjes, andijvie en koolsoorten.  Plant de bloemkool, spruitkool , koolsoorten en brocolli uit. Maak de bedden klaar voor de courgettes en komkommers.  Hard tomaten, courgettes, komkommers af. Plant ook bleekselderij. Maak de bedden klaar voor pronkbonen, zet de stokken op en zaai ze.  Aard de vroege aardappelen aan. 

Keukenkruiden : Hard de basiclicum en majoraan af en plant ze twee weken daarna uit. 

Kleurige bloemen : Wildemanskruid, vogelmelk, muurbloemen, wolfsmelk, ver-geet-me-nietjes,pyrethrum, zonneroosjes, azalea's, rododendrons, blauweregen, goudenregen, clematis bloemen in mei volop.