Anemone leveillei

Anemone leveillei, of gewoon anemoon, die je in vele soorten hebt. Het is mogelijk vanaf februari tot in de late herfst anemonen in bloei te hebben. De herfstbloeiende anemonen behoren tot de mooiste tuinplanten. De vrolijke lentebloeiers worden vaak samen met bolgewassen gebruikt. 

De Anemone leveillei is een elegante, bossige vaste plant die oorspronkelijk uit China komt. Deze soort staat bekend om zijn verfijnde bloemen en uitstekende winterhardheid.  De plant bloeit in de late lente en vroege zomer (mei-juni) met witte bloemen die een opvallend lilablauwe tot zachtpaarse achterzijde hebben. Het hart van de bloem bevat vaak blauwe meeldraden.

Deze anemoon bereikt doorgaans een hoogte van ongeveer 60 centimeter. Gedijt het beste in de halfschaduw of op een licht beschaduwde plek, in goed doorlatende maar vochthoudende grond. De soort is zeer goed winterhard en kan temperaturen tot -15°C verdragen. 

Je kunt Anemone leveillei het beste vermeerderen door de plant te delen (scheuren) of door middel van wortelstekken. Ook zaaien is een mogelijkheid.  De beste periode voor het scheuren van anemonen is in het vroege voorjaar of in de herfst (oktober/november).  Graaf de plant voorzichtig in zijn geheel op. Gebruik een scherpe spade of mes om de wortelkluit in kleinere delen te verdelen. Plant de delen direct weer terug en geef voldoende water.

Bij het wortelstekken haal je de plant uit de grond en snijd je één of twee gezonde, dikke wortels af vlak onder de bovenkant van de kluit. Deze kunnen vervolgens worden opgepot om nieuwe planten te vormen.

 

Japanse Azalea ' Thekla'

De Japanse azalea 'Thekla' (officieel Rhododendron 'Thekla') is een compacte, wintergroene heester die bekendstaat om zijn opvallende, dubbele bloemen. De 'Thekla' bloeit met roze of violetkleurige dubbele bloemen. De struik staat volop in bloei in mei.

 Het is een dwergvariëteit die na 10 jaar een hoogte van ongeveer 50 tot 75 cm bereikt. De groeiwijze is spreidend en vaak iets breder dan hoog. De kleine, leerachtige bladeren zijn donkergroen en blijven in de winter aan de plant zitten .

Zoals de meeste azalea's is de 'Thekla' zuurminnend. Hij gedijt het best in een vochtige, humusrijke en goed doorlatende grond.  De plant staat het liefst in de halfschaduw. Hoewel hij zon kan verdragen, heeft een plek met enige beschutting tegen de hete middagzon de voorkeur om uitdroging te voorkomen. Deze cultivar is goed winterhard en kan prima in de Nederlandse tuin overleven.

Door zijn compacte formaat is de 'Thekla' ideaal voor: Kleine tuinen of borders, Plantenbakken of kuipen op een terras en als een onderdeel van een heidetuin in combinatie met andere rododendrons.

 

Agapanthus Carbonella

Agapanthus, beter bekend als de Afrikaanse lelie. De Agapanthus 'Carbonella' is een opvallende variëteit die bekendstaat om het sterke contrast tussen het blad en de bloemstelen. De volwassen hoogte ligt meestal tussen de 60 en 80 cm.

De plant krijgt donkerblauwe tot paarsachtige bloemen die verschijnen aan het begin van de zomer. De bloemstelen zijn opvallend donker, bijna zwart tot purper van kleur, en behouden deze kleur ook na de bloei. Het blad is groen tot lichtgeelgroen, wat aan het begin van het seizoen voor een fris contrast zorgt in de tuin. De hoogtijdagen van de bloei van deze plant liggen in juli en augustus. 

Wordt veelal omschreven als kuipplant, omdat hij niet winterhard zou zijn.  Dat is maar gedeeltelijk waar; ze kunnen inmiddels tot -10 °C hebben. Bij strengere vorst wordt aangeraden de plant te beschermen met mulch of stro.  Wil je voorkomen dat de plant het niet redt in de winter, kweek hem dan in een kuip. Deze kun je in de winter verplaatsen naar een warmere plek

In de tuin moeten de planten op een zeer zonnige, goed gedraineerde plaats staan. 

 

Organische grondverbeteraars

Laten we het eens hebben over organische grondverbeteraars. Welke soorten heb je hier van? Hieronder volgt een overzicht. 

Compost: rijk aan organisch materiaal en mineralen. Heel verse compost kan gebruikt worden zonder dat de wortels gevaar lopen te verbranden. Je kunt zelf compost maken van tuin- en keukenafval, of op de gemakkelijke manier, gewoon kopen. Bij gebruik van volledig ontbonden, oude compost hoef je grond niet te keren voor het zaaien. Vermijd compost van mindere kwaliteit, zoals die van schapenmest. Compost kan eveneens dienstdoen als mulchlaag. 

Versnipperde bladeren: rijk aan organisch materiaal en mineralen. Ze zijn gratis. Het enige wat je moet doen, is met een grasmaaier over de bladeren rijden. Ze bewijzen eveneens hun nut als mulchlaag. 

Dierlijke mest: rijk aan organisch materiaal en mineralen. de mest dient goed ontbonden of oud te zijn. Is dat niet het geval, spreid hem dan pas uit in de herfst. Als mulchlaag geeft mest niet bepaald een fraaie aanblik. 

Gehakseld stro: rijk aan organisch materiaal en mineralen Stro vereist veel bodemstikstof om te ontbinden, anders verarmt de grond.  Voeg er ter compensatie wat gazonmaaisel of bloedmeel bij. Stro kan ook dienen als mulchlaag. 

Houtzaagsel: rijk aan organisch materiaal en mineralen. Houtzaagsel vereist veel stikstof om te ontbinden, anders verarmt de grond.   Voeg er ter compensatie wat gazonmaaisel of bloedmeel bij. Houtzaagsel kan ook dienen als mulchlaag, zeker als het al wat gecomposteerd is. 

Bladhumus: rijk aan organisch materiaal en mineralen. Vaak duur en moeilijk te verkrijgen. Kan ook dienstdoen als mulchlaag. 

Turf: rijk aan organisch materiaal, maar bevat zeer weinig mineralen. Verwerk de turf steeds samen met complete meststoffen. Werk de turf goed door de grond, opdat hij geen ondoordringbare korst op het aardoppervlak vormt.  Turft verzuurt de bodem. 

 

Parthenocissus tricuspidata 'Veitchii'

Bekende en sterke klimplant met zomergroen blad, dat verkleurt tijdens de herfst. De wingerd kan een heel huis bedekken, dus weet waar je aan begint. Het brengt weinig schade aan het huis, al moet je wel oppassen met het voegwerk. Heb je gaten of luchtroosters in de muur wees dan helemaal gewaardschuwd, de wingerd kan dan wel eens naar binnen groeien. Ook het verfwerk is nuet veilig.  Die worden veroorzaaket door de hechtnapjes.  Heeft deze plant dan ook een voordeel als hij tegen de muur groeit? Ja het geeft extra isoloatie, maar of dat ook echt opweegt tegen de overlast van deze plant? Isolatie gedlt alleen bij de bladhoudende wingerd, heb je een bladverliezende wingerd dan heb je alleen in de zomer voordeel, de muur blijft dan koel. 

Parthenocissus tricuspidata 'Veitchii'  is een bladverliezende klimheester tot 15 meter. Het blad is is ongedeeld. De Parthenocissus tricuspidata 'Veitchii', in het Nederlands bekend als de Zelfhechtende wilde wingerd of Oosterse wingerd, is een krachtige, bladverliezende klimplant. Deze specifieke cultivar staat bekend om zijn glanzende, drielobbige bladeren die in de herfst spectaculair verkleuren naar vurig rood, paars en oranje.  

De plant heeft kleine hechtschijfjes (zuignapjes) aan de uiteinden van de ranken, waardoor hij zonder hulp muren, schuttingen en gevels kan beklimmen. Prefereert een goed doorlatende, humusrijke en vruchtbare grond. Hij stelt verder weinig eisen aan de grondsoort.

De bladeren zijn in de zomer glanzend groen. De bloei in juni-juli is onopvallend met groengele bloempjes, gevolgd door kleine blauwzwarte besjes waar vogels dol op zijn.  De bessen zijn licht giftig voor mensen, maar veilig voor vogels. De plant is zeer winterhard (tot -34 °C) maar verliest in de winter zijn blad.

 Gedijt het best in de volle zon of halfschaduw. Hoe zonniger de plek, hoe intenser de herfstkleuren zullen zijn. Hij kan ook in de schaduw (bijv. op een noordmuur), maar dan blijven de bladeren in de herfst vaak groener.

: Snoeien kan het hele jaar door om de plant in toom te houden. De beste tijd voor een flinke vormsnoei is het voorjaar of de vroege zomer (juni/juli). 

 

Acer shirasawanum 'Jordan'

De Acer shirasawanum 'Jordan' is een populaire Japanse esdoorn die bekendstaat om zijn opvallende, heldere bladkleuren en sterke vitaliteit. In vergelijking met de bekende 'Aureum' groeit de 'Jordan' sneller en is hij beter bestand tegen ziekten.

 In het voorjaar loopt het blad bleekoranje uit, kleurt daarna felgeel tot limoengroen in de zomer, en eindigt met een spectaculaire oranjerode herfstkleur.  Het heeft een opgaande, bossige struik of kleine boom die na ongeveer 10 jaar een hoogte van circa 2 tot 4 meter bereikt. : De plant is zeer goed winterhard (tot circa -23°C of lager). 

De 'Jordan' gedijt het best in halfschaduw. Hoewel deze variant beter tegen zon kan dan andere gele esdoorns, kan felle middagzon de bladeren doen verbranden.  Houd de grond gelijkmatig vochtig, zeker tijdens warme zomerdagen. Vermijd echter "natte voeten", omdat dit wortelrot kan veroorzaken.  

Snoeien is nauwelijks nodig vanwege de langzame groei. Wil je toch snoeien om de vorm te behouden, doe dit dan tussen juli en december om het "bloeden" van de boom te voorkomen.

 

Plox 'Sweet Summer Snow'

De Phlox paniculata 'Sweet Summer Snow', ook wel bekend als de witte Vlambloem, is een compacte vaste plant die bekendstaat om zijn rijke, zuiverwitte bloei in de zomer. De plant behoort tot de populaire Sweet Summer-serie, die specifiek is gekweekt voor een sterke ziekteresistentie en grote, geurende bloempluimen.

De plant bloeit van juli tot en met september met grote trossen geurende witte bloemen. De Plox 'Sweet Summer Snow' bereikt doorgaans een hoogte van 60 tot 80 cm. Deze plant houdt van een zonnige plek, maar halfschaduw werkt ook prima.   De geurende bloemen zijn zeer aantrekkelijk voor vlinders, bijen en andere nuttige insecten. De plant is zeer winterhard, maar niet wintergroen; hij sterft in het najaar bovengronds af.

Plant de Phlox in voedzame, humusrijke grond die goed waterdoorlatend maar wel vochthoudend is.   Geef tijdens droge periodes extra water, bij voorkeur aan de basis van de plant om meeldauw op de bladeren te voorkomen.

Verwijder regelmatig uitgebloeide bloemen om de aanmaak van nieuwe knoppen te stimuleren. : Knip de plant in maart (of na de eerste vorst in het najaar) volledig terug tot aan de grond. Om de plant vitaal te houden, is het aanbevolen om de pol elke 2 tot 3 jaar in het voorjaar te scheuren (delen) en opnieuw te planten.

 

Centaurea mon. ' Grandiflora'

Van deze soort bestaan heel veel eenjarigen, tweejarigen, meerderjarige, vaste planten en struiken. In de tuin komen de eenjarige en het vaste soort veel voor. 

Korenbloemen groeien in vrijwel elke grondsoort; die moet dan wel niet te nat zijn. Het vermeerderen van deze plant kan op verschillende manieren. Je kunt ze zaaien; meestal zijn dat de eenjarigen Dit doe je in maart-mei; ze kiemen bij 16-18 °C Je kunt ze ook in de volle grond zaaien. De vaste soorten kunnen door deling vermeerderd worden. 

De Centaurea mon. 'Grandiflora' is een belangrijke borderplant. De Centaurea montana 'Grandiflora', ook bekend als de bergkorenbloem, is een populaire vaste plant die opvalt door zijn extra grote, violetblauwe bloemen met een stervormig hart. De plant is een sterke groeier die ongeveer 40 tot 60 cm hoog wordt en zeer geliefd is bij bijen en vlinders. 

Deze plant bloeit rijkelijk van mei tot juli. Je kunt de bloeiperiode vaak verlengen door uitgebloeide bloemen direct te verwijderen.  De volwassen planthoogte varieert meestal tussen de 45 en 60 cm. De bergkorenbloem is ideaal voor borders, rotstuinen of als snijbloem voor op vaas. 

Na de eerste bloei kun je de plant licht terugknippen voor een mogelijke nabloei in de nazomer.   Vanwege de robuuste bloemen kan de plant tijdens de bloeiperiode wel wat extra steun gebruiken om omvallen te voorkomen. 

 

Hyacinthoides hispanica

De Hyacinthoides hispanica (Spaanse hyacint of Spaanse boshyacint) is een robuust, winterhard bolgewas dat bekendstaat om zijn klokvormige bloemen en sterke vermogen tot verwildering.  In tegenstelling tot de inheemse wilde hyacint staan de bloemen van de Spaanse variant aan alle kanten van de stengel en is de stengel rechtopstaand.

Dit bolgewas bloeit van april tot juni. De meest voorkomende kleur is blauw, maar er zijn ook witte en roze variëteiten.  De groei is gemiddeld tussen de 30 en 50 cm hoog. 

Wat betreft standplaats is het een gemakkelijke: Zeer veelzijdig; gedijt in de volle zon tot diepe schaduw, ideaal onder bomen of struiken.  De plant vermeerdert zich makkelijk via broedbolletjes en zaad, waardoor hij na verloop van tijd prachtige bloementapijten vormt. 

De bollen worden geplant van september tot januari. Plant ze ongeveer 10 cm diep met een onderlinge afstand van circa 8 tot 10 cm.  De boshyacint houdt van een goed doorlatende, humusrijke grond. Vermijd te natte plekken om bolrot te voorkomen. 

Geef water tijdens droge periodes in het voorjaar, maar laat de grond in de zomer (rustperiode) gerust uitdrogen.  Verwijder uitgebloeide bloemen als u verdere uitzaaiing wilt beperken. Laat het blad altijd volledig geel worden en afsterven voordat u het verwijdert; dit geeft de bol energie voor het volgende jaar.

 

Voorbereiding van de border ( bij eenjarigen)

Zodra in de lente de grond voldoende droog aanvoelt, is dat het teken om met de hand het onkruid uit de border te verwijderen en daarna de border te egaliseren. Dit doe je door hem oppervlakkig met de hark te bewerken.  Spreid vervolgens een laag van 5 tot 7 cm organisch materiaal, evenals een langzaam werkende meststof, bij voorkeur biologisch. 

Hark de bodemverbeteraar lichtjes aan om hem te egaliseren. In tegenstelling tot wat men vroeger altijd deed, hoeft er niet gespit te worden om de meststoffen erin te laten dringen, zeker als je niet in volle grond zaait. 

Regenwormen werken de meststoffen op een natuurlijke wijze door de aarde. Doordat je de eenjarigen pas na het aanbrengen van de mestlaag plant, wordt alles automatisch vermengd met de aarde. Tuinturf vormt daarop een uitzondering en moet wel door de aarde verwerkt worden. 

Indien je de voorkeur hebt om alles in de volle grond te zaaien, dan moet je de meststoffen eerst met de aarde vermengen.  Doe je dat niet, dan vormen de meststoffen een barrière tussen de aarde en de zaden. Dit voorkomt dan dat de zaden gaan kiemen.  Er is wel een uitzondering: als je volledig ontbonden compost gebruikt, dan kun je daar wel gewoon op zaaien, zonder de compost door de grond te verwerken. 

 

Aegopodium podagraria

Aegopodium podagraria ook wel bekend als zevenblad. Zevenblad is een hardnekkige, overblijvende plant die zowel bekendstaat als een lastig onkruid als een voedzame, eetbare tuinplant.

De plant is eenvoudig te herkennen aan de volgende kenmerken :  Zoals de naam al zegt, bestaat elk blad meestal uit zeven (soms vijf) deelblaadjes. De bladsteel is kenmerkend driehoekig van vorm.  Tussen mei en juli verschijnen er witte schermbloemen die insecten zoals bijen aantrekken. De plant verspreidt zich razendsnel via een ondergronds netwerk van witte, broze wortelstokken.

Vanwege de sterke groeikracht is zevenblad lastig volledig te verwijderen. Elk klein stukje wortel dat achterblijft, kan weer uitgroeien tot een nieuwe plant.   Gebruik een riek of spitvork om de grond los te maken en de wortels er voorzichtig en zo volledig mogelijk uit te trekken.  Pluk regelmatig alle jonge bladeren weg. Hierdoor raakt de wortel uitgeput omdat de plant geen energie meer kan opslaan.  Bij grote oppervlakken moet je de grond minstens twee jaar afdekken met zwart landbouwplastic of dik karton om het licht te blokkeren.

Zevenblad is niet alleen een vijand in de tuin, maar ook een gezonde toevoeging aan de maaltijd. Het zit vol vitamine C, caroteen, kalium en magnesium.  Jonge bladeren smaken naar een combinatie van peterselie en wortel. Gebruik het blad rauw in salades, verwerk het tot pesto, of stoof het kort zoals spinazie.   Kippen zijn dol op zevenblad en kunnen helpen bij het onder controle houden van de plant.

Waarschuwing : Verwar zevenblad niet met giftige schermbloemigen zoals de gevlekte scheerling.  Dit is voornamelijk bij wildpluk. 

 

Een bonus voor de tuin

We gaan verder met de rotstuin. Elke tuin is te verbeteren door een weloverwogen toevoeging van keien en stenen als visuele elementen.  Het scala aan mogelijke formaties is enorm, variërend van een enkele kei als blikvanger tot een complete rotstuin die volledig steunt op natuurlijke materialen. 

Het gebruik van stenen opent extra dimensies voor de tuinier. Vele planten vinden hun ideale leefomstandigheden tussen stenen: van onopvallende tijm, die over stenen kruipt, tot het rotszeepkruid, tot weelderige aubrieta, die in de lente de aandacht opeist met zijn overvloed aan bloemen. 

Verder zijn er nog talrijke planten die afgezet tegen een natuursteen nog beter uitkomen. Bomen als de dwergden, Japanse esdoorn, hoge planten als toortsen en zonnebloemen en lagere bloemen als etageprimula en asters. 

Het gebruik van stenen in de tuin is veel meer dan louter decoratie; het biedt een unieke mogelijkheid om een fascinerend facet van de natuur te ervaren en om er vlak bij de deur al van te genieten. 

 

Achillea millefolium

Achillea is bekend als duizendschoon. Het zijn zeer sterke vaste planten met meestal gele bloemen, maar door de jaren heen zie je ook meerdere kleuren verschijnen.  Achillea millefolium is een plant die geliefd is in zowel siertuinen als de kruidengeneeskunde. De plant dankt zijn naam aan het zeer fijn verdeelde, varenachtige blad dat uit talloze kleine deelblaadjes lijkt te bestaan.

Ze hebben een goed gedraineerde grond nodig, want van natte voeten in de winter houden ze niet.   De plant is zeer winterhard, maar verliest in de winter meestal zijn blad.  Hij is echter zeer droogtebestendig. De plant bloeit van juni tot augustus/september met platte schermen die bestaan uit vele kleine bloempjes. De hoogte is meestal tussen de 10 en 50 cm, afhankelijk van de standplaats en variëteit. Het is een echte insectenmagneet die veel bijen, vlinders en zweefvliegen aantrekt.

Duizendblad staat bekend als een zeer gemakkelijke plant die weinig onderhoud vraagt. Deze plant heeft een sterke voorkeur voor de volle zon (minimaal 6 uur per dag). Knip uitgebloeide bloemen regelmatig weg om een tweede bloei te stimuleren. Knip in het vroege voorjaar het oude, dode blad terug.

Vermeerderen kan op een eenvoudige manier, gewoon delen, en doe dat regelmatig. Goed voor de plant en voor de tuin, want zo krijg je op een goedkope manier meer van deze planten. 

 

Helenium autumnale

Helenium autumnale beter bekend in Nederland als ' Zonnekruid'.  Het zijn bijzonder sterke vaste planten, die heel veel kunnen hebben. Dat hij krachtig is duidelijk als je er te veel van in de tuin zet, dan verdringt hij andere planten. Hoe het dus beperkt!

De bloei van de plant kan verlaat worden door in mei de plant terug te snoeien. Het Zonnekruid blijft dan wat lager, terwijl het blad aan de stengels mooi groen blijft.  Aanplanten kan in elke soort grond, goed vochtig en in de zon. 

Het is een rijkbloeiende vaste plant die oorspronkelijk uit Noord-Amerika komt. De plant staat bekend om zijn opvallende, margrietachtige bloemen met een karakteristiek bolvormig hart en wordt veel gebruikt om kleur te geven aan de nazomerse tuin. 

Bloeit meestal van juli tot september of oktober. De hoogte kan variëren van 60 cm tot wel 150 cm, afhankelijk van de cultivar. De plant is zeer aantrekkelijk voor bijen, hommels en vlinders. Daarnaast is deze plant zeer winterhard, bestand tegen temperaturen tot wel of lager. De plant verdraagt geen langdurige droogte. Geef tijdens warme periodes regelmatig water om de bloei te bevorderen.  Verwijder regelmatig uitgebloeide bloemen om de aanmaak van nieuwe knoppen te stimuleren.

De beste manier om Helenium autumnale (Zonnekruid) te vermeerderen is door de plant te scheuren (delen) in het voorjaar of de herfst. Dit houdt de plant vitaal en is zeer effectief omdat de plant aan de basis nieuwe rozetjes vormt. 

Graaf de kluit op en verdeel deze met een spade of trek de wortels voorzichtig uit elkaar. Gebruik bij voorkeur de jonge, buitenste delen van de kluit om opnieuw te planten; gooi het oude hart van de plant weg als dit verhout of afgestorven is. Het is aan te raden dit elke 3 jaar te doen om de bloeikracht te behouden.

Stekken kan in het voorjaar. Neem basisstekken van nieuwe, jonge uitlopers. Snijd de scheut vlak bij de basis af en zet deze in een potje met goed waterdoorlatende zaai- en stekgrond. Zaaien is ook een optie : Binnen in februari/maart of direct buiten van mei tot juli.  Dek de zaden af met een dun laagje grond en houd ze vochtig bij een temperatuur van ongeveer 20c. Let op: hybride variëteiten komen uit zaad vaak niet "soortecht" terug; je krijgt dan mogelijk een andere kleur bloem dan de moederplant.

 

Prunella grandiflora

Prunella bekend onder de nederlandse naam " Bijenkorfje of Grote Brunel. Het zijn sterke vaste planten met bloemen in schijnaren die wat op korfjes lijke. Vandaar o.a. de naam ' bijenkorfje'.  Ze doen het goed in borders, maar zijn ook geschikt voor in de rotstuin of een verhoogde tuin. 

De plant  doet het goed in gewone tuingrond, waar niet te veel schaduw is. Maar eigenlijk doen ze het overal wel.   De plant bloeit van juni tot oktober (soms vanaf mei) met diep violetblauwe bloemen, die ongeveer 1,8 tot 3 cm groot zijn.

De grandiflora is een lage, zodenvormende plant met lancetvormige, donkergroen blad. De bloemetjes zitten in kransen en deze vormen dichte schijnaren. Wordt ongeveer 30 cm hoog, maar kan lager blijven bij regelmatig maaien of snoeien. 

 

Armeria Dreameria

Armeria, beter bekend als Engels gras, is er in diverse soorten. Het is een zodenvormend, wintergroen plantje met grasachtig blad en opvallende bloemen in diverse kleuren.  Ze zijn te gebruiken als bodembedekker, randplanten en rotsplanten.  

Aanplanten in volle zon op een goed gedraineerde plek. De planten zijn behoorlijk sterk, maar hebben de neiging iets omhoog te groeien, waardoor ze op een heuveltje komen te staan. Het is dus goed ze vaak te delen en opnieuw te planten. Zo raakt de bodem ook eerder dicht begroeid. 

De Armeria Dreameria is een robuuste, groenblijvende vaste plant die opvalt door een zeer lange bloei van de lente tot laat in de herfst. Deze hittebestendige en extreem winterharde plant (tot -30°C) vormt donkergroene pollen met bolvormige bloemen in roze of witte tinten.

Populaire cultivars zijn 'Dream Clouds' (wit), 'Daydream' (helderroze) en 'Sweet Dreams' (lilaroze).   Droogtetolerant; water geven enkel als de grond droog aanvoelt. Het verwijderen van uitgebloeide bloemen stimuleert nieuwe bloei. 

 

Lychnis viscaria

De Lychnis viscaria is in het Nederlands bekend als de Rode pekanjer. Planten die in eenjarige, tweejarige of als vaste plant wordt gekweekt. De bloemen kunnen zeer opvallend gekleurd zijn en daarin ligt de kracht, maar ook de zwakte van de plant... 

De vochtbehoefte van de diverse soorten zijn verschillend. Zon of lichte schaduw is over het algemeen goed, maar soorten met grijs blad kleuren beter in de volle zon. Sommige soorten kunnen zich uitzaaien, waardoor plotseling planten met andere dan de gewenste kleuren verschijnen. Om dit te voorkomen moeten de uitgebloeide bloemen tijdig  worden weggenomen. 

De vaste planten kunnen in maart-april worden gezaaid, kiemtemperaartuur is 15-20c. Cultivars kunnen in het voorjaar gestekt worden van jonge scheuten.  De plant bloeit rijkelijk van mei tot juli. De bloeistengels bereiken meestal een hoogte tussen de 30 en 60 cm.

De viscaria is een plant met wortelstandig blad, lancetvormig tot 8 cm lang. De stengels zijn wat kleverig en voorzien van kleiner blad. Bloemen in vertakte trossen, veelal met de kleur paars. 

De Rode pekanjer is zeer goed winterhard en vaak wintergroen. Voor een compactere vorm kun je de plant na de bloei terugknippen tot ongeveer 10-15 cm boven de grond. 

 

Geranium robertianum

Geranium robertianum, ook wel bekend als robertskruid, is een algemeen voorkomende, inheemse plant uit de ooievaarsbekfamilie die bekendstaat om zijn karakteristieke geur en medicinale geschiedenis.

Het is een een- of tweejarige plant (10–60 cm hoog) met fijn verdeelde, vaak roodachtige stengels en bladeren.  Het heeft kleine, helderroze bloemen met vijf kroonbladen, die bloeien van april tot diep in de herfst. De plant verspreidt bij aanraking of kneuzing van het blad een sterke, doordringende geur (vroeger ook wel "stinkende ooievaarsbek" genoemd).  Na de bloei ontstaan snavelvormige vruchten die hun zaden tot wel zes meter ver kunnen wegschieten. 

Robertskruid is een echte overlever die zich thuis voelt op schaduwrijke, vochtige plekken zoals bosranden, tuinen en zelfs tussen stenen of op muren. De plant is een belangrijke nectarbron voor bestuivers zoals bijen, hommels en zweefvliegen.

 Hoewel sommigen het als onkruid zien vanwege het snelle uitzaaien, is het een waardevolle plant voor "vergeten" donkere hoekjes waar weinig anders groeit. 

Bestrijding van Robertskruid: Robertskruid heeft een zwak wortelgestel, waardoor het eenvoudig met de hand te verwijderen is. Voorkom open plekken in de bodem door beplanting of het aanbrengen van een mulchlaag.  Verwijder de plant voordat deze zaad vormt om verdere verspreiding te voorkomen. 

 

Patio's

Een patio wordt vaak een buitenkamer genoemd, maar bevindt zich eigenlijk halverwege het huis en de tuin en bevat elementen van beide. Van binnen zijn er de meubelen, de grondbedekking en planten in potten; van buiten is er het weer, wat betekent dat de planten, de grondbedekking en bouwmaterialen moeten gebruiken die zo duurzaam zijn dat ze bestand zijn tegen het klimaat. 

Patio's hoeven niet altijd eigentijdse, zonnige hoekjes te zijn. Het basisidee is zo in te vullen dat het past bij huizen en tuinen in verschillende stijlen, gewoon door de juiste combinaties van bestrating, afscherming, meubelen en planten te gebruiken. 

De patio hoeft niet pal naast het huis te zijn. Als de enige plek die in de avond zon krijgt verderop in de tuin is, kan de patio ook daar gemaakt worden. Als je liever uit de zon blijft, kun je een schaduwpatio maken. Dit kan bijvoorbeeld met een overkapping van wijnranken in mediterrane stijl.

Een patio biedt een unieke tuinieromgeving. Je kunt er vele soorten enigszins kwetsbare of tere, doorgaans zonminnende planten kweken, die vaak minder geschikt zijn voor de open tuin. Daarnaast kun je volop gebruikmaken van planten in kuipen en bedden of aan muren, om de harde lijnen van de patio te verzachten. 

Patio's zijn, al naar gelang hun locatie, in allerlei stijlen te maken, maar het ontwerp moet hoe dan ook uitnodigend zijn, gemakkelijk in gebruik en onderhoud en geschikt voor de mensen die er gebruik van maken. 

Planten op een patio zijn gemakkelijker te hanteren als ze zijn geplaatst in groepjes. Dit is ook de manier om een mooi geheel te maken met slechts een paar planten.  Meestal denken wij alleen maar aan het kweken van planten in kuipen of hangmanden, maar hoe decoratief ze ook zijn, er zijn vele andere mogelijkheden, zoals bedden verzonken in betegeling. Je kunt zelfs planten in de spleten tussen de tegels laten groeien.

 

Lamium purpureum

De paarse dovenetel (Lamium purpureum) is een veelvoorkomende, eenjarige plant die bekendstaat om zijn vroege bloei en geneeskrachtige eigenschappen. Hoewel de plant op een brandnetel lijkt, heeft hij geen brandharen en prikt hij dus niet. 

De plant wordt 10 tot 30 cm hoog en heeft een vierkante stengel die aan de bovenkant vaak paars aanloopt. De bladeren zijn hartvormig, behaard en hebben een gekartelde rand. De bloeitijd loopt normaal van maart tot oktober, maar bij zachte winters kun je de lichtpaarse lipbloemen het hele jaar door zien. Hij groeit het liefst op voedselrijke, open of verstoorde grond, zoals in tuinen, akkers en wegbermen.

Het is een belangrijke vroege voedselbron (nectar en stuifmeel) voor hommels en bijen wanneer er nog weinig anders bloeit. e jonge bladeren en scheuten kunnen rauw in salades of gekookt als spinazie worden gegeten. Ook de bloemen zijn eetbaar en smaken licht zoet.   De plant werkt bloedstelpend (bij kleine wondjes), urinedrijvend en licht laxerend. Van de bladeren kan thee worden gezet die versterkend werkt.

Heb je deze plant in de tuin wees er dan voor gewaardschuwd dat deze plant zich enorm kan uitbreiden en als je niet oppast je hele tuin overneemt. Zelf zorg ik er voor hem zoveel mogelijk uit de tuin te houden, eenvoudig weg door hem handmatig te verwijderen. Geen chemische zooi. Voor de bijen heb ik in de tuin andere planten waar ze dol op zijn. 

 

Ligustrum ovalifolium

De Ligustrum ovalifolium, in het Nederlands ook wel de Haagliguster genoemd, is een van de meest populaire haagplanten in West-Europa vanwege zijn snelle groei, dichte structuur en robuustheid.

De plant is semi-wintergroen; hij behoudt zijn groene, ovale bladeren in milde winters, maar kan deze bij strenge vorst (onder -10°C à -15°C) deels of volledig verliezen. In het voorjaar loopt hij altijd weer snel uit met frisgroen blad. 

Het is een zeer snelle groeier met een jaarlijkse toename van 30 tot 60 cm. Zonder snoei kan de plant een hoogte van 3 tot 5 meter bereiken.  In juni en juli verschijnen er witte, pluimvormige bloemen die heerlijk geuren en bijen en vlinders aantrekken. Na de bloei ontstaan er kleine zwarte besjes die populair zijn bij vogels. Let op: de bessen zijn giftig voor mensen en huisdieren.

De Haagliguster stelt weinig eisen en gedijt in de volle zon, halfschaduw én schaduw. Hij is bijzonder goed bestand tegen luchtvervuiling, wat hem ideaal maakt voor stedelijke gebieden.  De plant groeit op vrijwel elke grondsoort, mits deze goed waterdoorlatend is. Hij heeft een hekel aan 'natte voeten', wat wortelrot kan veroorzaken.

Voor een strakke, dichte haag wordt geadviseerd om minimaal twee keer per jaar te snoeien: de eerste keer rond juni en de tweede keer in augustus of september. Hij verdraagt zeer diepe snoei en loopt zelfs op kaal hout weer.  Afhankelijk van de grootte bij aankoop, plant je gemiddeld 4 tot 6 stuks per strekkende meter voor een direct gevulde haag.

Je kunt de liguster vermeerderen uit zomerstek en uit winterstek.  Ze zijn gevoelig voor bladrollers, seringenmotje en trips. 

 

Picea glauca ' Conica'

De Picea glauca 'Conica' (ook bekend als de Canadese dwergspar of tafelkerstboom) is een zeer populaire, traag groeiende dwergconifeer met een natuurlijke, strakke kegelvorm. De picea heeft een zeer compacte groei met zachte, korte, lichtgroene naalden die dicht op elkaar staan. Bereikt na vele jaren een volwassen hoogte van circa 1,5 tot 2,5 meter. De groeisnelheid is erg langzaam; het duurt vaak tien jaar om een hoogte van één meter te bereiken.  Extreem winterhard (tot wel -45°C) en behoudt het hele jaar zijn groene kleur.

De Picea glauca 'Conica' gedijt het beste in de volle zon tot halfschaduw. Hij houdt van een vochtige, goed doorlatende en lichtzure tot neutrale grond. Vooral tijdens droge periodes is extra water geven essentieel om bruine naalden door uitdroging te voorkomen. Snoeien is in principe niet nodig, omdat de plant van nature zijn kegelvorm behoudt. Verwijder alleen eventuele "teruglopende" takken (takken met grovere, normale sparrennaalden) volledig. 

Dankzij de compacte vorm is deze spar ideaal voor: kleine tuinen of rotstuinen, Potten op het terras of balkon, Gebruik als decoratieve "mini-kerstboom" binnenshuis (voor korte duur) of buiten bij de voordeur. 

 

Picea

Picea, beter bekend als spar De picea is een overbekende, groenblijvende naaldboom, vaak kegelvormig groeiend. De meestal vrij korte takken staan in kransen rond de stam. De jonge twijgen zijn dun en voorzien van bruine bladkussens.  De bladeren zijn naaldvormig, vierkant of plat met twee rijen huidmondjes. Ze blijven enkele jaren aan de boom. 

De kegels van Picea zijn meestal hangend en worden in het eerste jaar rijp. Voor het rijpen zijn ze groen of paarsachtig, na het rijpen vallen ze af. In grote tuinen of parken kunnen vrijwel alle soorten gebruikt worden. De zuivere soorten van de Picea kunnen behoorlijk groot worden. Voor de kleinere tuinen komen alleen de kleine soorten in aanmerking. Sommige blijven heel klein, andere groeien plat en zijn als bodembedekker te gebruiken. 

Alle soorten zijn goed winterhard. Zolang de bodem niet al te arm is en niet te droog, groeien ze goed. De meeste soorten houden niet van kalkrijke grond. Bij lage vormen moet soms een opgaande scheut worden weggesnoeid.  

Vermeerdering kan door zaad, althans de gewone soorten. Rassen uit zomerstek of enten. De picea is gevoelig voor de volgende ziekten: Dennenkopsnuitkever, groene sparrenluizen, kerstsparscheutboorders, sparappelgalluizen, sparrenbladwespen, spint en treurziekte.

 

Klimplanten

Klimplanten geven de tuin een extra dimensie doordat ze niet alleen de grond gebruiken maar ook muren of zelf gemaakt klimrekken.  Klimplanten zijn heesters die verticaal groeien door zich vast te hechten of te winden, ideaal voor het vergroenen van muren, schuttingen en pergola's. Ze bieden privacy, beschermen gevels, en bieden schuilplaats aan dieren. Er zijn twee hoofdtypen: zelfhechters (zoals Klimop) en planten die ondersteuning nodig hebben (zoals Clematis en Blauwe regen).

Klimplanten groeien van nature in de bosrand en klimmen naar het licht. Ze worden ingedeeld op hoe ze houvast vinden. Je hebt zelfhechters, deze hebben geen steun nodig en klimmen tegen muren en schuttingen (bv. Klimop, Klimhortensia, Wilde wingerd). 

Andere zijn weer windeers en rankers: Deze hebben wel een klimrek, spandraad of pergola nodig om zich omheen te winden of aan vast te houden (bv. Clematis, Kamperfoelie, Blauwe regen, Druif).

Dan hebben we nog de leistruiken : Dit zijn eigenlijk struiken die, indien aangebonden, verticaal groeien (bv. Klimroos, Braam).

Ga je klimplanten in je tuin plaatsen hou er dan rekening mee, dat de meeste klimplanten graag me thun wortels in de schaduw staan, maar met het kopje in de zon.  Verder houden ze van een voedzame, goed doorlatende  grond.

Zelfhechters groeien bijna overal tegenaan, maar let op met poreuze muren of houten schuttingen waar ze in kunnen groeien. Windeers hebben stevige klimrekken nodig. Veel klimplanten zijn groeikrachtig en vereisen jaarlijks (soms twee keer) snoei om ramen, goten en daken vrij te houden. Zorg bij het aanplanten voor voldoende ruimte tussen de plant en de muur (ca. 10-15 cm) om de plant de ruimte te geven.

 

Salvia Salgoon

De Salvia Salgoon is een sterke, rijkbloeiende serie salieplanten (40-65 cm hoog) die bekendstaat om zijn lange bloeiperiode van juni tot de eerste nachtvorst. Met donkere stelen en opvallende bloemaren trekt de plant bijen en vlinders aan en is hij uitstekend geschikt voor zonnige borders en potten op het terras.

Staat graag in volle zon, goed doorlatende, humusrijke grond. Winterhard is deze plant maar matig. De plant is wintergroen/halfwintergroen, maar heeft bij strenge vorst bescherming nodig (vorstvrij overwinteren in potten wordt aangeraden). De Salgoon is dan ook bekend om zijn droogte- en warmtetolerantie. Weinig water nodig (droogtetolerant) en na de winter terugknippen tot ca. 5 cm.

 

Rotstuin

Een rotstuin is een speciaal aangelegde tuin die een bergachtige omgeving nabootst, gekenmerkt door de combinatie van rotsen, keien, grind en specifieke rotsplanten.  Rotstuinen kunnen in diverse stijlen worden aangelegd, zoals een Mediterrane sfeer, een Japanse (Zen) rotstuin of een alpiene tuin. Het is een onderhoudsarme, sfeervolle toevoeging die goed gedijt op schrale, goed doorlatende grond, vaak met hoogteverschillen.

Materialen dat voor een rotstuin worden gebruikt : natuurlijke stenen, keien, rotsblokken en grind. De beplanting zijn uiteraard rotsplanten, deze  zijn vaak laag, winterhard en bestand tegen droogte en felle zon. Denk aan vetplanten, sedum, siergrassen en kleine bloeiers.

De locatie van een rotstuin is niet zo van groot belang. Kan overal, van grote tuinen tot kleine bakken etc. De rotstuin wordt vaak iets hoger aangelegd dan de rest van de tuin om een goede waterafvoer (drainage) te garanderen.

Een rotstuin is een waardevolle aanvulling in iedere tuin. Het is vrijwel onderhoudsarm omdat de planten traag groeien en weinig eisen stellen, je tijd kan dus elders in de tuin besteed worden. Daarnaast is het goed voor de biodiversiteit in de tuin. Het biedt namelijk een schuilplaats voor insecten en kleine dieren. Zeker niet onbelangrijk, het geeft een robuuste, natuurlijk en unieke uitstraling aan de tuin. 

 

Salvia officinalis

Salvia officinalis, in de volksmond ook wel bekend als Echte Salie of Tuinsalie. Het is een geheel grijze, behaarde, wintergroene halfstruik. De jonge stengels zijn op doorsnede vierhoekig. Het blad is ovaal, dik. Bloemen in schijnaren, paarsviolet. De bloeiperiode is juni – september.  De gemiddelde hoogte is 80 cm. Het is te gebruiken als kruidenplant, maar kan net zo goed als sierplant worden gebruikt. In de winter houden ze niet van natte voeten, dus plaats ze op een droge plek, voor zover dat mogelijk is. 

Echte salie (Salvia officinalis) zaai je het best in maart-april binnenshuis (warme plek, ca.) of direct buiten van april tot juni. Het is een lichtkiemer, dus bedek de zaden slechts met een heel dun laagje aarde of vermiculiet. Houd de grond vochtig. Plant de zaailingen na ca. 5-10 cm uit op een zonnige, goed doorlatende plek.

Echte salie (Salvia officinalis) stekken doe je het best in het voorjaar (april) of de late zomer (juli-september) door kopstekken van zo'n 10-15 cm te nemen. Verwijder de onderste blaadjes, doop de steel in stekpoeder en plaats in potgrond met zand. Houd de stekken vochtig, warm en beschaduwd onder plastic. Na ongeveer vier weken zou de stek wortels moeten hebben ontwikkeld. Zodra er nieuwe groei zichtbaar is, kan het plastic eraf.

Echte salie (Salvia officinalis) oogst je het best door regelmatig jonge scheutjes en blaadjes te plukken, bij voorkeur voor de bloei (vóór de zomer) als de smaak het best is. Knip takjes af, maar laat voldoende blad zitten voor de plantgezondheid. Dit werkt tevens als snoeien, waardoor de plant bossiger blijft en niet verhout. Gebruik de blaadjes vers of droog ze. 

Oogst 's ochtends, nadat de dauw is opgedroogd, maar voordat de zon te fel is. De aromatische oliën zijn dan op hun sterkst. Je kunt het hele jaar door oogsten, maar pluk niet te veel in één keer, zeker niet vlak voor de winter. De bladeren zijn ideaal voor gerechten met varkensvlees, sauzen, of om saliethee van te maken. Wil je de salie bewaren? Droog de takjes door ze ondersteboven op te hangen in een donkere, goed geventileerde ruimte.

 

Veilig werken in de tuin

Bezig zijn in de tuin is een heerlijke bezigheid, maar helemaal ongevaarlijk is het niet. De gereedschappen waar je mee werkt, zijn niet altijd ongevaarlijk. Neem dus altijd voorzorgsmaatregelen om het veilig voor jezelf en anderen te houden. 

Jaarlijks vinden er duizenden grotere en kleinere ongelukken plaats bij het werken in de tuin. Het maakt niet uit of je nu een beginneling of een heel ervaren tuinder bent. Bijna al deze ongelukken hadden vermeden kunnen worden, zeker de veelvuldig voorkomende, maar vaak pijnlijke kleine verwondingen. 

Algemene voorzorgsmaatregelen:

Neem de tijd voor inspannende werkzaamheden zoals spitten of grasmaaien. Wissel deze werkzaamheden regelmatig af met minder zware karweitjes of neem gewoon lekker een pauze met een bakkie Probeer nooit om een zwaar karwei zoals het spitten van een hele tuin in één keer te doen. Meestal eindigt dat met weken spierpijn. 

Draag stevige handschoenen om de handen tegen doorns, splinters, ruwe en scherpe voorwerpen te beschermen. Draag altijd stevige schoenen of laarzen, bij voorkeur met stalen neuzen. Trek bij lekker weer nooit te veel kleren uit; tuinwerk duurt altijd langer dan je denkt en voor je het weet ben je verbrand. 

Voor een aantal werkzaamheden moeten voorzorgsmaatregelen genomen worden. Bij het kappen van tegels met een hamer en beitel is het dragen van een veiligheidsbril absoluut noodzakelijk, net als het dragen van plastic handschoenen als er met giftige stoffen wordt gewerkt.  Ruim na het werk al het gereedschap op, zodat niemand erover kan vallen. Hou kinderen en huisdieren goed in de gaten tijdens de werkzaamheden, zeker als er met mechanische gereedschappen gewerkt wordt. 

Neem de tijd en raffel klussen niet af; de meeste ongelukken gebeuren door even iets snel af te maken. Snoeischaren heb je in alle soorten en maten. Let er bij aanschaf op of de snoeischaar goed in de hand ligt. Dat scheelt blaren en klemmen. Houd de snoeischaar stevig in de palm van de hand, zodat er een goed houvast is voordat je gaat snoeien. 

Gebruik voor grotere takken een takkenschaar of boomzaag. Draag altijd handschoenen bij het snoeien van planten met doorns en stekels. 

Wordt vervolgd...