Fittonia verschaffeltii

Fittonia verschaffeltii staat ook wel bekend als het Mozaiekplantje, herkenbaar aan de opvallende witte nerven op de donker groene bladeren. Deze populaire plant is ideaal voor terrariums en vochtige ruimtes. 

Kruipende en compacte bodembedekker die zelden hoger wordt dan 15 centimeter.  Staat erom bekend theatraal te gaan 'hangen' of slap te vallen bij watertekort, maar herstelt snel na een gietbeurt. 

 Helder, indirect zonlicht. Direct zonlicht verschroeit de delicate bladeren. oud de grond constant licht vochtig. De plant verdraagt absoluut geen droogte, maar mag ook niet met de wortels in het water staan. Zeer hoog (minimaal 50-60%). Regelmatig sproeien of in een glazen pot/terrarium plaatsen is sterk aan te raden. 

Warme standplaats tussen de 18°C en 24°C. Bescherm de plant tegen tocht en plotselinge kou. Fittonia's zijn niet giftig voor huisdieren zoals katten en zijn veilig voor kinderen. 

 

Coreopsis

Coreopsis ook wel bekend als meisjesogen.  De plant staat bekend om zijn lange bloeitijd van juni tot september en zijn grote aantrekkingskracht op bijen, hommels en vlinders. De bloemen zijn meestal felgeel, maar er zijn ook varianten in het roodbruin, roze, wit of tweekleurig met een donker hart. 

Het blad varieert van smal en glad tot zeer fijn, bijna naaldachtig groen blad. Gemiddeld tussen de 40 en 60 centimeter hoog. De vaste plantvarianten zijn niet-giftig en dus veilig voor honden, katten en konijnen.

De plant wil absoluut in de volle zon. In de schaduw bloeit de plant nauwelijks. Houdt van goed doorlatende, vruchtbare grond. Te natte voeten in de winter kan de plant beschadigen. Knip uitgebloeide bloemen regelmatig weg om de aanmaak van nieuwe knoppen te stimuleren. Graaf vaste planten na ongeveer drie jaar in het voorjaar op om ze te delen. Dit houdt de plant vitaal en geeft je direct nieuwe planten voor de tuin.

Zaden van meisjesogen (Coreopsis) oogsten is heel eenvoudig:  Laat de bloemen in de late zomer (tussen augustus en september) aan de plant zitten tot ze volledig verdord en donkerbruin/donkerrood zijn.  Knip de droge zaadhoofdjes bij droog weer van de plant. Wrijf de kleine, langwerpige donkere staafjes (de zaden) voorzichtig los uit de hoesjes. 

Spreid de zaden goed uit op een schaaltje en laat ze een paar dagen drogen op een warme, droge plek uit de directe zon. Stop de schone en droge zaden daarna in een klein papieren zakje of een doosje. Bewaar het zakje op een donkere, koele en droge plek tot het volgende voorjaar.

Coreopsis zaaien is heel eenvoudig: kies voor binnen voorzaaien in maart of direct buiten zaaien in april en mei, en geef ze een zonnige plek. Het is een sterke bloem die snel groeit en vrolijke gele en roodbruine bloemen geeft.  Start in maart of april in bakjes in huis of redelijk warme kas. Gebruik lichte zaaigrond. Druk de zaden heel licht aan. Meisjesogen hebben licht nodig om te ontkiemen; bedek ze dus niet of met een heel dun laagje aarde. Houd de grond vochtig bij circa 18 tot 20 graden. De zaden komen na een tot drie weken op.  Zet de jonge plantjes na mid-april of mei buiten in de volle grond als er geen vorst meer is. 

De meeste soorten Coreopsis (ook wel meisjesogen genoemd) zijn goed winterhard. De vaste plant sterft bovengronds af in de winter en komt in het voorjaar vanzelf weer op. De winterhardheid verschilt echter per soort en cultivar.  Heb je m als vaste plant dan kan hij tot zo'n -15°C à -20°C hebben.  grootste vijand in de winter is geen kou, maar natte grond. Zorg voor een goed doorlatende bodem zodat de wortels niet wegrotten.  Sommige gekweekte of eenjarige soorten zijn minder goed bestand tegen strenge vorst. 

Snoei de dode stengels pas in het vroege voorjaar weg, of na de eerste strenge vorst tot vlak boven de grond. Geef jonge planten of minder harde soorten extra bescherming bij strenge vorst door een laagje bladeren of mulch rond de voet van de plant te leggen. 

 

Kamerplanten : Stekken, zaaien en snoeien

Stekken, zaaien en snoeien. Iets waar iedere tuin- of plantenliefhebber zich mee bezighoudt. Het vermenigvuldigen van planten is een bijzonder aantrekkelijke manier om op goedkope wijze de plantencollectie uit te breiden. Maar bovendien kunnen te oud geworden planten erdoor verjongen. De praktische uitvoering is niet al te moeilijk, want het kan meestal eenvoudigweg geschieden door stekken of door middel van zaad, en ze geeft ons het prettige gevoel iets belangrijks tot stand te hebben gebracht.

Toch schrikken veel plantliefhebbers er dikwijls voor terug zelf actief met het vermeerderen van planten te beginnen, vooral wanneer het gaat om stekken. Velen denken dat het een moeilijke kunst is en durven het meestal niet in de moederplant te zetten om er de stekken af te snijden. Het motto is gewoon doen, bepaal je eigen algemene regels en principes en doe wat experimenten. Bij de beste plantenkweker gaat er ook wel eens iets mis, dus overwin je angst en ga gewoon beginnen. Ik zal proberen met verschillende blogs tips en aanwijzingen te geven, al ben ik hierin zeker niet alwetend. Ik heb ook de nodige mislukkingen, maar dan gewoon opnieuw beginnen. De moederplant zal je er echt niet boos voor aankijken.

Wanneer je vertrouwd raakt met de eigenschappen van uw planten en met de eisen die ze stellen, dan heb je al een goede basis om te beginnen. Het belangrijkste om je eigen planten te vermeerderen is je eigen ambitie en geduld. Hoe graag wil je dit doen? Je hebt natuurlijk niet van vandaag op morgen al zichtbaar resultaat. Ervaring is ook belangrijk, en dat krijg je door gewoon te beginnen. Belangrijk om te weten dat je met de nodige voorzichtigheid weinig kans hebt om de moederplant blijvende schade toe te brengen.

Er bestaan in het algemeen twee manieren waarop we planten kunnen vermeerderen: de geslachtelijke of de generatieve wijze, dit is door middel van zaad, en de ongeslachtelijke of vegetatieve manier, dit is door middel van stukken van de moederplant. Deze stukken noemen we ook wel stekken. Natuurlijk zijn er nog wel andere manieren dan alleen stekken; dit alles is afhankelijk van de aard van de plant. Daar kom ik in de volgende blog zeker nog op terug.

De meeste planten in huis kunnen worden vermeerderd door een deel van de moederplant te gebruiken. Deze methode geeft je nieuwe planten met precies dezelfde eigenschappen als de planten waarvan ze afkomstig zijn. Het is een snelle manier om grote en gezonde planten te verkrijgen.

Vegetatieve vermeerdering geeft de beste resultaten wanneer uitgevoerd gedurende de groeiperiode van de planten. Aangezien de meeste kamerplanten in de winter hun rustperiode hebben, zijn de lente en de zomer de beste tijd voor vermenigvuldiging.

Geef de planten een paar maanden voordat je aan het werk gaat regelmatig kamerplantenmest/voeding. Hierdoor ben je er zeker van dat de planten sterk en gezond zullen zijn. Geef twee weken voordat je begint nog een verdunde oplossing, zodat de voedseltoestand in de planten in evenwicht is en om de groei van stengels en wortels te stimuleren. Gebruik voor deze oplossing slechts de helft van de door de fabrikant aangegeven hoeveelheid kamerplantenmest op de voorgeschreven hoeveelheid water.

In een volgend blog ga ik verder met het onderwerp: stekken.

 

Peperomia caperata

Peperomia caperata kennen we ook onder de naam van rattenstaartje, dit vanwege de unieke bloeiwijze. De Peperomia caperata is een populaire, compacte kamerplant uit Brazilië die geliefd is om haar diep gerimpelde, hartvormige bladeren. De plant blijft klein (tot ongeveer 20 cm) en is volkomen veilig voor huisdieren.

Zelf heb ik de ' rosso'  bekend om zijn opvallende variant met puntige, donkergroene bladeren en een felrode onderkant. Helder, indirect zonlicht. Te veel direct zonlicht bleekt de bladeren, terwijl te weinig licht de groei stopt.  Geef pas water als de bovenste helft van de potgrond droog aanvoelt. De plant slaat water op in haar vlezige bladeren en is erg gevoelig voor wortelrot door overbewatering.

Groeit het beste bij normale kamertemperatuur (rond de 20°C). Vermijd tocht en koude standplaatsen. Produceert unieke, dunne bloemaren die omhoog steken en wel wat weg hebben van muizen- of rattenstaartjes. 

Je kunt je Peperomia Caperata 'Rosso' heel makkelijk vermeerderen via bladstekken of stengelstekken. De beste periode hiervoor is het voorjaar of de vroege zomer, wanneer de plant volop in de groei is. Snijd een mooi, gaaf blad af inclusief een stukje van de bladsteel (ongeveer 2 tot 3 centimeter). Gebruik altijd een schoon en scherp mesje of een schaar om schimmels te voorkomen. Steek het steeltje schuin in stekgrond of fijne potgrond, waarbij het blad zelf net boven de grond blijft. Zet de pot op een warme, lichte plek (niet in de felle zon) en houd de aarde licht vochtig. Je kunt er eventueel een plastic zakje overheen zetten voor extra luchtvochtigheid.

Als je Peperomia 'Rosso' al flink volwassen is, kun je de plant tijdens het verpotten voorzichtig in twee of meer delen opsplitsen. Zorg dat elk deel gezonde wortels en bladeren heeft. Zet de losse delen in verse potgrond en geef ze direct een klein beetje water.

 

Erodium

De reigersbek (Erodium) is een geslacht van laagblijvende, rijkbloeiende planten uit de ooievaarsbekfamilie (Geraniaceae). De plant dankt zijn Nederlandse naam aan de opvallende snavelvormige vruchten die na de bloei ontstaan en sterk lijken op de bek van een reiger. 

De plant vormt een compact, tapijtvormig kussen van fijne, vaak veervormig samengestelde bladeren. : De kleine, schotelvormige bloemen zijn meestal roze, lila of wit. De bloeitijd is uitzonderlijk lang en loopt van mei tot en met september. 

Dankzij de compacte groei (vaak tot zo'n 20 cm hoog) en de lange bloeiperiode kan de plant op verschillende manieren worden toegepast  zoals een bodembedekker, rotstuinen en in potten of bloembakken. 

De reigersbek stelt weinig eisen, maar heeft een duidelijke voorkeur voor een zonnige standplaats in goed doorlatende, zanderige of kalkrijke grond. De plant kan prima tegen droogte, maar verdraagt natte voeten in de winter slecht.

 

Zinnia

Het geslacht Zinnia heeft onder de zomerbloemen een belangrijke plaats. Verschillende soorten zoals de Zinnia elegans geven prachtige snijbloemen die lang houdbaar zijn. Meestal zijn het grootbloemige typen die als snijbloemen worden gekweekt.  De kleinbloemige typen zijn vooral bekend als border- en perkplant. 

Zinnia elegans is ongetwijfeld de populairste soort, maar hij is jammer genoeg vrij gevoelig voor slecht weer. Zinnia haageana die tot 50 cm hoog wordt, is veel sterker en iets beter bestand tegen nattigheid. 

De standplaats is altijd in de volle zon. Ze hebben minimaal 6 tot 8 uur direct zonlicht per dag nodig voor stevige stelen en rijke bloei. Voorzaaien kan binnen in maart of april. Rechtstreeks buiten zaaien kan zodra de kans op nachtvorst volledig is geweken (meestal vanaf half mei). Bedek de zaden met een dun laagje aarde van circa 0,5 tot 1 cm. 

Houd minstens 20 tot 30 centimeter afstand tussen de planten. Goede luchtcirculatie is cruciaal om de schimmel meeldauw (witte pluis op de bladeren) te voorkomen.  Geef bij voorkeur water aan de basis van de plant (op de grond) en vermijd het natmaken van de bladeren om ziektes tegen te gaan.

Zinnia zaden oogsten is heel eenvoudig: laat de uitgebloeide bloemen volledig bruin en droog worden aan de plant, knip de bloemhoofdjes af, en wrijf ze voorzichtig fijn om de zaadjes te verzamelen. Scheid de zaden van eventuele stukjes restmateriaal. Laat de zaden op een schaaltje nog een paar dagen goed narijpen op een warme, droge plek.  Stop de droge zaden in een papieren envelop of een klein glazen potje. Bewaar de zaden op een koele, donkere en droge plek. Zo blijven ze ongeveer twee tot drie jaar goed.   Bloemen die je kweekt uit eigen geoogste zaden kunnen een andere kleur krijgen dan de moederplant.

 

Malva sylvestris

Malva sylvestris beter bekend als Groot Kaasjeskruid. Groot kaasjeskruid is een opvallende, inheemse vaste plant of tweejarige plant die bekend staat om zijn paars-roze bloemen en medicinale eigenschappen. 

Het heeft grote, roze tot paarse bloemen met donkere aders. De plant bloeit van juni tot de herfst.  Wordt meestal tussen de 1 en 1,5 meter hoog.  De bladeren zijn rondachtig, handvormig gelobd en behaard.

Als standplaats kan het beste in de volle zon tot half schaduw. Houdt van voedselrijke, goed doorlatende en droge tot vochtige grond. Vaak te vinden in bermen, op braakliggende terreinen en in tuinen. 

 Zowel de bloemen als de jonge bladeren zijn eetbaar in salades. De vruchten lijken op kleine kaasjes, waar de Nederlandse naam vandaan komt.  Wordt van oudsher gebruikt in thee tegen hoest en keelverzachting vanwege de aanwezige slijmstoffen. 

Groot kaasjeskruid zaden oogsten doe je van juli tot oktober door te wachten tot de zaaddoosjes bruin en droog zijn aan de plant, en deze vervolgens te plukken en na te drogen. Kies een droge ochtend nadat de dauw is verdampt. Controleer of de typische kaasjesvormige zaaddoosjes van groen naar lichtbruin of beige zijn gekleurd. Pluk de zaaddoosjes zo van de stengel wanneer ze loslaten of rammelen. 

Spreid de geoogste doosjes thuis uit op een schoteltje of papier. Laat ze binnen nog een paar weken goed nadrogen op een droge, donkere plek. Wrijf de zaden uit de doosjes en bewaar ze koel, donker en droog in een papieren zakje of afgesloten bakje.

Zaai groot kaasjeskruid  bij voorkeur in april-mei direct in de volle grond of in het najaar (september-oktober). Bedek de zaden met een dun laagje aarde en druk ze zacht aan. Houd de aarde licht vochtig tot ze na één tot twee weken ontkiemen. 

 Voorzaaien kan in februari of maart in kweekpotjes, hoewel dit niet strikt nodig is. Verplaats de jonge plantjes half mei naar buiten wanneer er geen kans meer is op nachtvorst. 

 

Daucus carota

Daucus carota ook wel bekend als wilde peen. Een plant die bij mij in de tuin spontaan opdook.  Ziet er fraai uit, dus lekker laten staan. Soms is het mooi om de natuur zijn gang te laten gaan. Het kan je in de tuin nogal eens verrassen. 

De wilde peen is een prachtige, inheemse tweejarige schermbloem die de directe voorouder is van onze eetbare oranje wortel. De plant is zeer geliefd bij bestuivers en vormt een onmisbare schakel in de Nederlandse natuur.

Het heeft fijne, varenachtige bladeren en grote witte tot lichtroze bloemschermen. Vaak zit er in het exacte midden van het witte scherm één donkerpaars of zwart bloempje. Dit lijkt op een insect en lokt zo extra bestuivers. Na de bloei rollen de schermen zich naar binnen tot een kommetje, wat sprekend op een compact vogelnestje lijkt. Bij het fijnwrijven van het blad of de wortel komt een overduidelijke, typische worteltjesgeur vrij. 

 In het eerste jaar maakt de plant een bladrozet en slaat voeding op in de witte penwortel. Na de winterkou bloeit de plant in het tweede jaar van juni tot de herfst.   Groeit het liefst op zonnige, droge tot matig vochtige en goed doorlatende grond. Je ziet ze veel in bermen, duinen en dijken. Het is de primaire waardplant voor de rups van de koninginnepage. Daarnaast trekken de bloemen wilde bijen, zweefvliegen en vlinders aan, terwijl vogels dol zijn op de harige zaden in de winter. 

Knip in het najaar de uitgebloeide, bruine bloemschermen (bolletjes) af. Wrijf de zaden er boven een bakje uit en blaas het kaf (de lichte, harige restjes) weg. Laat de zaden nog een week narijpen en bewaar ze droog en donker in een papieren zakje.   Natuurlijk laten we een groot gedeelte van de zaden zitten voor de vogels in de winter. 

Wilde peen (Daucus carota) zaai je direct in de vollegrond tussen mei en september of in het vroege voorjaar, op een zonnige en open plek met matig voedselrijke, droge grond. Of je hebt gewoon mazzel en het komt spontaan in je tuin. 

 

Eenjarige uitplanten

Tegenwoordig worden de meeste eenjarigen niet in de volle grond maar binnenshuis gezaaid, en daarna in de tuin uitgeplant. Diverse plantdata komen hiervoor in aanmerking. Zo kunt u het viooltje vlak na het smelten van eventuele sneeuw al in de tuin uitplanten. Dit kan omdat ze vrieskou tolereren. Dus niet wachten tot na de ijsheiligen.  Viooltjes bloeien het beste bij kou. Hoe warmer het wordt des te minder de bloei wordt. 

Niet alleen de kalender is een goede leidraaid voor het planten van eenjarigen, maar het weerbericht kan helpen om ze op het juiste tijdsstip uit te planten. Uitplanten kan het beste op een koele, grijze dag, bij voorkeur wanneer het weerbericht voor de volgende dagen stabielof zelfs regenachtig is. In andere gevallen het is raadzaam ze in de avonduren uit te planten als de zon minder fel is.  De planten krijgen dan de hele nacht en een gedeelte van de volgende ochtend de kans om te herstellen en de beproevig te doorstaan. 

Besproei de avond voor het uitplanten de border als die droog aanvoelt.  Geef de plantjes zelf ook water. Bekijk de eenjarigen aandachtig alvorens te verplanten. Zijn ze wel optiemaal in vorm, heeft u ze zelf voorgezaaid of gekocht? Bij dit laatste dragen ze vermoedelijk al bloemen. Verwijder die door ze aan de basis van de steel er af te knijpen. Bloemen verwijderen verjongt al te ver gevorderde eenjarigen en bevordert hun acclimatie in de tuin na het uitplanten. 

Heb je jongen eenjarigen tot je beschikking, dan is verspenen zoals ze zijn. Ook zelf gezaaide eenjarigen dragen vermoedelijk nog geen bloemen en kun je ze na een acclimatieperiode in de volle grond uitplanten zonder verdere voorzorgsmaatregelen. 

In een volgende blog ga ik het hebben over hoe het beste de eenjarige uit hun potjes te halen. 

 

Dorotheanthus bellidiformis

Dorotheanthus bellidiformis staat ook wel bekend als middagbloem of ijsbloem. Dit eenjarige plantje heeft liggende stengels en komt meestal  niet hoger dan 10 cm. De margrietachtige bloemen worden tot 5 cm groot en komen in verschillende kleuren voor, zoals : wit, roze, geel, oranje en rood, vaak met een witte kring om het hart van de bloem.

Hoe meer zon dit plantje krijgt, hoe uitbundiger hij bloeit. Soms is van de vlezige, ovale bladeren haast niets meer te zien.  De grondsoort moet goed doorlatend, droog en bij voorkeur zanderig zijn.  De bloeitijd is van het begin van de zomer tot het begin van de herfst. 

Zaai de plantje in april binnenshuis. Bedenk de zaadjes niet en zet het kasje 15 tot 20 dagen in een donkere ruimte, tot de zaailingen uitkomen. Vanaf half mei kunnen ze dan worden uitgeplant. 

 

Mentha x piperita 'Chocolate'

Chocolademunt is een populaire muntvariant die bekendstaat om haar donkere stengels en een subtiele geur en smaak van pepermunt met chocolade, vergelijkbaar met After Eight. 

Groene bladeren met een opvallende bruinpaarse of chocoladeachtige gloed en donkere stengels. Frisse muntsmaak met een zachte, zoete ondertoon. Ideaal voor verse thee, desserts (zoals ijs en chocoladegerechten) en als garnering. 

Als standplaats houdt de chocolademunt halfschaduw tot volle zon in vochtige, voedzame grond. Woekert snel via wortelstokken, net als gewone munt. Plant chocolademunt in een pot om te voorkomen dat de plant de hele tuin overneemt. 

Snoei chocolademunt in het vroege voorjaar (maart) tot een paar centimeter boven de grond. Knip de plant in de zomer regelmatig bij of oogst de toppen om hem compact te houden. Na de bloei kun je de stengels met een derde innemen voor frisse nieuwe blaadjes. 

Knip alle oude, dode stengels weg tot 5 centimeter boven de grond. Regelmatig de toppen afknippen stimuleert een volle en compacte groei.  Snoei de plant ongeveer een derde terug inclusief de uitgebloeide bloemen. 

Munt is een sterke groeier en komt altijd weer terug. Door geregeld takjes te plukken voor thee snoei je de plant meteen in vorm. 

 

Calathea rufibarba

De Calathea rufibarba, ook wel bekend als de 'velvet calathea' of pauwenplant, is een opvallende kamerplant die bekendstaat om zijn langwerpige, golvende bladeren met een harige, paarsrode onderkant. Net als andere Calathea's sluit deze plant 's nachts zijn bladeren en opent ze in de ochtend weer.

 Helder, indirect zonlicht. Vermijd direct zonlicht om bladverbranding te voorkomen. Houd de grond constant lichtvochtig. Geef pas water als de bovenste laag aarde droog aanvoelt.  Hoge luchtvochtigheid is vereist (minimaal 60%). Zet de plant niet op de tocht of vlak bij een draaiende verwarming.   Ideaal is tussen de 18°C en 24°C. Bescherm de plant tegen koude luchtstromen. Deze kamerplant is volledig gifvrij en dus veilig voor katten en honden.

Een Calathea rufibarba kun je niet stekken door een los blad of een stuk stengel in water te zetten. Omdat de plant geen echte stengels heeft, groeit hij in clusters. Je vermeerdert de plant door de wortelkluit te scheuren (delen), bij voorkeur in het voorjaar. Tik de pot voorzichtig om en schud de losse aarde van de wortels zodat je de kluit goed kunt zien. Kijk waar de plant uit meerdere losse scheuten of groepjes met eigen blaadjes bestaat.  Haal de wortelgroepen voorzichtig uit elkaar. Als wortels erg in elkaar verstrengeld zijn, knip ze dan schoon en voorzichtig los met een mes. Zorg dat elk deel genoeg wortels en bladeren heeft.   Zet de jonge planten in een eigen pot met verse, luchtige potgrond en geef ze een klein beetje lauw water.

Zet de jonge plant op een warme plek met veel indirect licht, maar nooit in de felle zon. oud de potgrond de eerste tijd goed vochtig (geef liever vaker kleine beetjes dan in één keer te veel). De Calathea rufibarba houdt van een hoge luchtvochtigheid.

 

Saponaria officinalis

Saponaria officinalis ook wel bekend als zeepkruid.  Zeepkruid is een winterharde, vaste plant die bekend staat om zijn roze-witte bloemen en de natuurlijke, zeepachtige stoffen (saponinen) in de wortels en bladeren.

Het is een vaste plant die bloeit van juni tot en met september. De hoogte van de plant is 30 tot 70 september. De beste standplaat is in de volle zon tot lichte schaduw. De bloemen verspreiden vooral 's avonds een heerlijke, zoete geur die nachtvlinders aantrekt. 

Zeepkruid vermeerdert zich snel via ondergrondse wortelstokken. Plant hem daarom bij voorkeur in een grote pot of op een plek waar hij vrij mag uitbreiden. 

Zeepkruid zaden oogsten doe je door droge zaaddoosjes te verzamelen in de nazomer, deze goed te drogen en de zwarte of bruine zaden schoon te maken. Kies een droge dag in de late zomer of vroege herfst, nadat de dauw is verdwenen. Zoek naar bruine, open of bijna open zaaddoosjes aan de uitgebloeide stengels van het zeepkruid. Knip de zaadstengels of doosjes af en verzamel ze in een papieren zakje of bakje.

Laat de doosjes een paar dagen tot een week nadrogen op een schone krant of bordje op een droge plek in huis. Wrijf de zaaddoosjes fijn om de kleine zaden eruit te laten vallen en ze te scheiden van het restmateriaal. Bewaar de schone zaden in een papieren zakje of afgesloten potje op een donkere, koele en droge plek.

Zaai zeepkruid in de periode van april tot juli op een zonnige plek in matig voedselrijke, goed doorlatende grond. Verspreid de zaden dun, druk ze licht aan en bedek met een dun laagje aarde. Houd de grond licht vochtig; de zaden ontkiemen doorgaans binnen 20 dagen. 

Zaaien (volle grond): Maak de aarde onkruidvrij en schoffel de grond los. Zaai de zaden dun uit en dek ze af met een dun laagje aarde (ongeveer 0,5 cm). Zaaien (binnen of in potjes): Je kunt in maart/april al binnen of onder glas voorzaaien. De zaden ontkiemen het snelst bij kamertemperatuur (circa 20°C). Staan de plantjes te dicht op elkaar? Dun ze dan uit tot een onderlinge afstand van ongeveer 15 tot 20 cm.

Wil je de bloeiperiode verlengen? Zaai dan in etappes, bijvoorbeeld om de vier weken tot juli. Sommige soorten (zoals het overblijvende Saponaria officinalis) zijn zogenaamde koudekiemers. Deze zaden hebben eerst een warme periode en daarna een koudeperiode (vorst) nodig om te ontkiemen. Buiten zaaien in de herfst of winter lost dit proces voor je op.

Leuk weetje : De plant schuimt wanneer je de kneusde bladeren of wortels mengt met water.

 

Hibiscus syriacus

De Hibiscus (vaak geschreven als hybiscus) is een populaire plantengeslacht bekend om zijn grote, trompetvormige bloemen. Er is een belangrijk verschil tussen de soorten die buiten in de tuin overleven en de soorten die als kamerplant worden gehouden.. In dit geval hebben we het over de buitensoort van de hibiscus, om precies te zijn de : Hibiscus syriacus.

Deze sterke struik is volledig winterhard. Hij bloeit in de nazomer met paarse, roze of witte bloemen en verliest in de winter zijn blad. De bloei tijd is van juli tot en met september. De bloemen zijn groot en klokvormig. De hibiscus heb je in diverse kleuren : Blauw, paars, roze, rood en wit. Belangrijk om te weten dat de hibiscus goed winterhard is.  In de winter verliest deze plant zijn bladeren. 

Als standplaats is de volle zon tot lichte schaduw aan te bevelen. Echter wel beschut tegen harde wind. De Hibiscus syriacus (tuinhibiscus) hoeft in principe niet noodzakelijk elk jaar gesnoeid te worden omdat hij van nature al een mooie vorm aanneemt. Als u toch snoeit om de plant compact te houden of de bloei te stimuleren, doet u dit het beste in het vroege voorjaar (maart) op een vorstvrije dag.  Omdat de tuinhibiscus bloeit op eenjarig hout (nieuwe takken), zal hij na een voorjaarssnoei diezelfde zomer gewoon weer volop bloeien.

 Werk altijd met een scherpe, schone snoeischaar om infecties te voorkomen.  Knip dode, zieke of beschadigde takken volledig weg tot op het gezonde hout. Haal takken weg die naar binnen groeien of elkaar in de weg zitten voor een open structuur. Knip lange scheuten met een derde tot de helft terug voor een compacte vorm. Maak een schuine snede net boven een naar buiten gerichte knop.

De tuinhibiscus verdraagt een flinke verjongingssnoei uitstekend. Zaag in maart de dikke hoofdtakken rigoureus terug tot zo'n 30 à 50 centimeter boven de grond, altijd net boven een oog. De plant zal daarna krachtig uitlopen met frisse, gezonde scheuten.

Het oogsten van Hibiscus syriacus zaden is eenvoudig als u op het juiste moment let.  Oogst de zaden in de herfst (oktober/november) zodra de zaaddozen bruin en droog zijn, maar vlak voordat ze openbarsten.  Knip de rijpe, bruine zaaddozen voorzichtig van de struik met een snoeischaar. Houd er een bakje of envelop onder zodat de zaden er niet uitvallen. Breek de droge zaaddozen met uw vingers open om de kleine, harige, bruine zaden te verzamelen. Leg de zaden een week op een droge plek op een stuk keukenpapier om restvocht te verwijderen. Bewaar de droge zaden in een papieren envelop op een koele, donkere en droge plek.  De zaden hebben winterkou nodig om te kiemen. Leg ze voor het zaaien in het voorjaar eventueel 4 tot 6 weken in de koelkast. Of zaai ze in oktober/ november en laat ze in de koude kas staan, om ze na een koude periode over te plaatsen naar een warme pelk ( zie vervolg blog). 

Het zaaien van Hibiscus syriacus  is heel goed zelf te doen en kan zowel binnenshuis (maart-april) als direct in de volle grond (april-mei). Houd er bij het zaaien wel rekening mee dat de nakomelingen qua bloemkleur of vorm kunnen afwijken van de moederplant.  Voorzaaien in potjes geeft de hoogste slagingskans omdat je de temperatuur en vochtigheid beter kunt controleren. Vul potjes met luchtige zaai- en stekgrond. Druk de zaden ongeveer 0,5 tot 1 centimeter diep in de grond.  Dek de potjes af met een transparante plastic zak of kweekkap om de vochtigheid hoog te houden. Zoek een lichte plek bij een kamertemperatuur van 18 tot 22 °C. Houd de grond licht vochtig. De zaden kiemen meestal binnen 1 tot 3 weken. Haal het plastic weg zodra de eerste groene sprietjes boven de grond komen. Laat de zaailingen groter groeien. Plant ze vanaf half mei (na IJsheiligen) buiten uit op een zonnige, beschutte plek.

 

Buddleja davidii

Buddleja davidii ook wel bekend als de vlinderstruik. De vlinderstruik is een populaire, snelgroeiende struik die bekend staat om zijn grote, geurige bloempluimen die massaal vlinders, bijen en andere bestuivers aantrekken.

De bloeitijd is van juli tot september. De standplaats is in de volle zon voor de rijkste bloei. De vlinderstruik houdt van goed doorlatende, kalkrijke grond. De plant is zeer onderhoudsvriendelijk en winterhard.

Snoei de struik rigoureus in het vroege voorjaar (maart/april) na de strengste vorst terug tot circa 30 centimeter boven de grond. Dit stimuleert de groei van nieuwe takken waar de bloemen aan verschijnen.

Verwijder uitgebloeide bloemen tijdens de zomer om de aanmaak van nieuwe bloemknoppen te bevorderen. Geef alleen water tijdens langdurige droogte; de plant houdt niet van natte voeten.

Een vlinderstruik stekken is erg eenvoudig. Neem in het voorjaar (half mei) of najaar (oktober/november) een gezonde, half-verhoute stengel van 15-30 cm. Verwijder de onderste bladeren en bloemen, doop de onderkant in stekpoeder, en plaats de stek in een potje met vochtige stekgrond. 

 Snijd een gezonde, niet-bloeiende scheut af. Kies voor een halfharde, jonge tak in het voorjaar of een iets steviger houtig stuk in het najaar.  Knip de stengel in stukken van 15 tot 30 cm. Zorg dat er minstens twee tot vier knoppen of zijtakjes op de stengel zitten.  Haal de onderste bladeren en eventuele bloemknoppen weg. Laat alleen aan de bovenkant een klein beetje blad zitten om uitdroging te voorkomen.   Snijd de onderkant schuin af net onder een knop en dip dit in stekpoeder om de wortelgroei te stimuleren.  Steek de stekken in een pot met speciale stekgrond. Dek af met een plastic zakje of zet ze in een mini-kasje om de luchtvochtigheid hoog te houden. Plaats de pot op een lichte plek, maar niet in direct zonlicht.  Houd de grond constant licht vochtig. Zodra de stekken goed geworteld zijn en nieuwe blaadjes krijgen, kun je ze uitplanten in de volle grond. 

 

Green Wonder Buxus

De Euonymus japonicus 'Green Wonder' (ook bekend als 'Green Spire' of Japanse kardinaalsmuts) is momenteel de meest populaire en betrouwbare buxusvervanger op de markt.

 Deze plant is niet gevoelig voor de verwoestende buxusmot of buxusschimmel. Beschikt over kleine, glanzende, frisgroene blaadjes die dicht op elkaar groeien.  De heester is uitstekend winterhard en behoudt het hele jaar door zijn groene blad. 

Gedijt optimaal in de zon of halfschaduw, geplant in een goed doorlatende, vochtige bodem. Gemiddelde groeier (zo'n 20-30 cm per jaar), waardoor een haag snel dichtgroeit. Gemakkelijk in model te houden met een jaarlijkse snoeibeurt in het voorjaar of de vroege zomer.

Green Wonder kan ook prima in pot gehouden worden. Neem een pot die minimaal 1/3 groter is dan de kluit. Zorg altijd voor drainagegaten onderin. Strooi een laag hydrokorrels op de bodem om overtollig water goed af te voeren. Gebruik een specifieke, kalkrijke grond, zoals DCM Potgrond Buxus & Bladhoudende heesters, die goed vocht vasthoudt maar wel ademt. Dompel de kluit vooraf in een emmer water. Plant de heester en druk de grond stevig aan.

Grond in potten droogt snel uit. Houd de aarde constant lichtvochtig, maar voorkom dat de wortels in een laag water blijven. Geef in het voorjaar en de zomer regelmatig speciale buxusvoeding. Dit bevat extra magnesium en voorkomt dat de blaadjes geel of bruin verkleuren. 

Hoewel beide planten goed winterhard zijn, kan de kluit in een pot sneller bevriezen of uitdrogen. Zet de pot tijdens strenge vorst op een beschutte plek uit de wind. Verpot de plant minstens één keer per drie jaar naar een grotere pot met verse potgrond om de wortels de ruimte te geven.

Je kunt deze plant eenvoudig zelf vermeerderen. Dit doe je door in de nazomer of herfst (september tot maart) gezonde, groene topstekken van ongeveer 10 tot 15 centimeter te knippen en op te kweken in stekgrond. Snijd of knip jonge, stevige scheuten van ongeveer 10-15 cm af. Kies bij voorkeur exemplaren met al wat kleine vertakkingen. Haal van de onderste driekwart van de stek de blaadjes weg. Vul een pot met speciale zaai- en stekgrond. Maak met een potlood of satéprikker gaatjes in de grond en plaats hier de stekken in. Druk de aarde lichtjes aan.  Dek de pot af met een plastic zakje of huishoudfolie om de luchtvochtigheid hoog te houden.  Zet de pot op een lichte plek, maar niet in de volle zon.

 

Centaurea cyanus

Centaurea cyanus in Nederland beter bekend als de korenbloem.  De korenbloem is een makkelijke, eenjarige plant die bekendstaat om zijn felblauwe bloemen en grote aantrekkingskracht op bijen en vlinders. Van oudsher groeit deze sterke plant op akkers tussen het graan, maar hij doet het ook fantastisch in de tuin of in bloembakken.

Zaai buiten in de volle grond van maart tot mei voor bloei in de zomer. Voor een vroege bloei in het volgende voorjaar kun je ook in september zaaien.  Zaai op een diepte van minimaal 1 centimeter op kale grond, aangezien de zaden donkerkiemers zijn.  De plant bloeit uitbundig van juni tot augustus. Door uitgebloeide bloemen weg te knippen, stimuleer je doorbloei.

De plant eist een plek in de volle zon. Korenbloemen groeien het best op een matig droge, schrale en goed doorlatende grond. Ze houden niet van natte voeten. Geef alleen water tijdens langdurige perioden van droogte. De stengels kunnen 30 tot 90 centimeter hoog worden en hebben soms wat steun nodig tegen harde wind.  Verplant korenbloemen liever niet; hun wortels zijn erg kwetsbaar.

 

Veronica Ereprijs

Ereprijs is een sterke, rijkbloeiende vaste plant uit de weegbreefamilie die bekendstaat om haar opvallende, kaarsrechte bloemaren. De plant is zeer populair in Nederlandse tuinen omdat ze winterhard is, lang bloeit, en grote aantallen bijen en vlinders aantrekt.

De bloeitijd is van juni tot september, afhankelijk van de exacte soort. Zelf heb ik de Veronica longifolia in de tuin staan. Dat is een hogere soort (50 tot 70 cm) met sierlijk buigende, gentiaanblauwe bloemtrossen. De kleur is meestal blauw of paars, maar er zijn ook roze en witte cultivars beschikbaar. 

Ze staan graag in de zon tot lichte schaduw. De plant groeit het best op een goed doorlaatbare, niet te droge grond. Knip na de eerste bloei de uitgebloeide bloemaren weg. Dit stimuleert de plant om later in de zomer een tweede keer te bloeien.  De winterhardheid is uitstekend. De plant sterft in de winter bovengronds af en loopt in het voorjaar weer krachtig uit. 

Veronica ereprijs vermeerder je het makkelijkst door de plant in het vroege voorjaar (maart) of najaar (oktober/november) te scheuren. Graaf de plant op, deel de wortelkluit in stukken en plant deze direct terug. Sommige soorten kun je in het voorjaar ook succesvol zaaien.  Om de twee tot drie jaar wordt aangeraden om de plant te scheuren; dit houdt de plant vitaal.

Het scheuren gaat volgens de volgende stappen :   Steek de gehele plant voorzichtig uit de grond. Trek of snijd de wortelkluit in meerdere gezonde delen. Zorg dat elk deel voldoende wortels en scheuten heeft. Plant de nieuwe delen op de gewenste plek in de tuin en geef ze goed water.

Je kunt Veronica Ereprijs natuurlijk ook zaaien.  Je kunt ze onder glas zaaien, de beste tijd daarvoor is maar of april in de bekende kweekbak.  Je kunt ze ook in de volle grond zaaien, dat kan in mei of juni.  De zaden van Veronica Ereprijs zijn lichtkiemers, dat betekent de zaden licht aandrukken en minimaal bedekken met grond. Na enkele weken zullen de zaden ontkiemen. 

Voor meer informatie wat betreft lichtkiemers zie het eerdere blog : Lichtkiemers

 

Rosa Roter Korsar

De Rosa 'Roter Korsar' is een krachtige, doorbloeiende park- en struikroos die bekendstaat om haar fel- tot donkerrode bloemen en extreem hoge ziekteresistentie.  De bloei bestaat uit middelgrote, halfgevulde bloemen die in trossen bloeien.  De kleur van de bloem is intens rood.  Wat betreft geur stelt het weinig voor, maar de kleur vergoed heel veel.  Het blad is glanzend groen en zeer onderhoudsarm.  De hoogte van de plant is gemiddeld tussen de 120 en 150 centimeter hoog.

Door de opgaande en bossige groeiwijze is deze heesterroos erg veelzijdig. De plant is ideaal voor hoge borders en hagen. Dankzij de krachtige takken kan de roos met wat extra steun eventueel ook als lage klimroos geleid worden. 

De verzorging van de Roter Korsar parkroos vereist een zonnige standplaats, een goed doorlaatbare bodem en een jaarlijkse snoeibeurt in het vroege voorjaar om de rijke, donkerrode bloei te stimuleren

Kies een plek in de volle zon of lichte halfschaduw met minimaal 4 tot 5 uur direct zonlicht per dag.  Plant in een voedselrijke, diep losgemaakte grond. Zorg voor een goed drainerende bodem om wortelrot te voorkomen. 

 Geef regelmatig water aan de voet van de plant. Houd de bladeren droog tijdens het water geven om schimmels te vermijden. Voed in het voorjaar en na de eerste bloei met organische rozenmest.  Stop na half juli met bemesten zodat de takken kunnen afrijpen voor de winter.

Snoei de struik in maart, zodra de strenge nachtvorst voorbij is. Dun oude of dode takken uit en kort overige takken in tot een stevig gestel.  Knip uitgebloeide bloemtrossen weg om de herbloei (remontantie) in de herfst te stimuleren.

 

Zantedeschia

Zantedeschia ook in Nederland bekend als de calla. De Calla is een elegante sierplant met herkenbare, kelkvormige bloemen en glanzende bladeren, oorspronkelijk afkomstig uit Zuid-Afrika. De plant is populair als kamerplant, tuinplant en snijbloem.

De bloemen bloeien in de zomer, grofweg van juni tot september. Ze zijn verkrijgbaar in wit, geel, roze, rood, oranje en zelfs diep paarszwart. De bloem staat symbool voor schoonheid, puurheid en geluk.

De plant houdt van een lichte, warme en zonnige standplaats tot halfschaduw. Geef regelmatig water; zorg dat de grond vochtig blijft, maar goed doorlatend is om wortelrot te voorkomen.  De meeste Calla-soorten zijn niet winterhard. Graaf de knollen in de herfst uit en bewaar ze op een droge, koele plek. Dat is het advies. Zelf heb ik ze al jaren niet opgegraven en ze doen het elk jaar uitstekend.  Mijn advies ga op u gevoel af.  De plant is giftig voor mensen en huisdieren bij inname.

 

Rosa ' Paul's Scarlet Climber'

De Rosa 'Paul's Scarlet Climber' is een klassieke, krachtig groeiende klimroos die bekendstaat om haar overvloedige trossen met scharlakenrode tot karmijnrode bloemen. Deze betrouwbare roos werd al geïntroduceerd in 1916 en is nog altijd een van de meest populaire rode leirozen voor muren, schuttingen en pergola's.

De bloei van deze roos bestaat uit halfgevulde, komvormige bloemen in grote trossen. Zeer uitbundige hoofdbloei in juni en juli, met een lichte nabloei tot in het najaar. De geur is niet tot zeer licht geurend. Bereikt een volwassen hoogte van 3 tot 4,5 meter. Opvallend weinig doorns, wat het opbinden en snoeien vergemakkelijkt.   Uitstekend winterhard (tot wel -34 °C). Verliest in de winter haar blad.

 Staat bij voorkeur in de volle zon of halfschaduw. Tolerant voor schaduw. Groeit in vrijwel elke grondsoort, mits goed doorlatend. Verdraagt ook armere gronden goed.  Heeft een rek, frame of draden nodig om tegenop geleid te worden. 

 Rozen zijn hongerige planten. Geef regelmatig water en organische rozenmest.  Snoei de plant de eerste twee jaar niet, zodat de basis zich goed ontwikkelt. Snoei daarna in het vroege voorjaar (maart). Knip de zijtakken die op de hoofdtakken groeien terug tot op 2-3 knoppen om een rijke bloei te stimuleren.

 

Dahlia

De Dahlia 'Red Runner' is een populaire decoratieve dahlia die bekendstaat om haar krachtige, karmijnrode bloemen en extreem stevige stelen. Deze variëteit is een absolute favoriet voor de pluktuin omdat de bloemen lang mooi blijven op de vaas.

Diep karmijnrood tot fluweelachtig bordeauxrood. Formeel decoratief met dubbele, symmetrische bloembladen.  Zeer sterke en dikke stelen die niet snel omknielen.

Wat algemene informatie over de dahlia : De dahlia is een populaire, zomerbloeiende knolplant die bekendstaat om haar spectaculaire diversiteit aan bloemvormen en felle kleuren. 

 Plant de knollen in het voorjaar (na de IJsheiligen medio mei) in goed doorlatende, voedselrijke grond op een zonnige plek. Je kan ze echter ook voortrekken in bv de kas, al dan verwarmd. Het voortrekken van dahlia's betekent dat je de knollen binnenshuis oppot om ze eerder te laten uitlopen. Dit zorgt voor een vervroegde bloei van enkele weken én maakt de planten beter bestand tegen slakken. Omdat dahlia's absoluut niet tegen vorst kunnen, win je hiermee kostbare tijd in het voorjaar.

Maart en april  is de perfecte periode voor het voortrekken van dahliaknollen. Je kan ook eind januari, begin februari.Start alleen zo vroeg als je van plan bent om jonge scheuten te gaan stekken. Dahlia's voortrekken heeft een stappenplan, maar daar kom ik op terug als het daar de tijd voor is. 

Geef tijdens het groeiseizoen regelmatig water en extra meststoffen voor een rijke bloei. Knijp de groeitop van jonge planten eruit om een bossige structuur met meer bloemknoppen te stimuleren. Aangezien dahlia's niet winterhard zijn, moeten de knollen na de eerste nachtvorst uit de grond worden gehaald om vorstvrij te overwinteren.

Haal dahliaknollen in november uit de grond, net na de eerste nachtvorst. Knip de stengels af tot 10 cm boven de knol. Laat ze drogen en bewaar ze ondersteboven in een open doos gevuld met zaagsel of kranten op een vorstvrije, donkere plek (max. 10°C) tot het voorjaar.

Wip de knollen voorzichtig uit de grond met een riek of spitvork. Doe dit bij voorkeur pas nadat het blad zwart en slap is geworden door de eerste nachtvorst. De plant heeft dan de energie teruggetrokken in de knol. 

Schud overtollige aarde voorzichtig van de knollen. Spoel zware grond eventueel weg met de tuinslang. Laat de knollen ondersteboven op een krant drogen. Zo kan overtollig water uit de holle stengels weglopen, wat rot voorkomt. 

Leg de droge knollen in een open kartonnen doos, krat of plastic bak. Je kunt ze eventueel bedekken met een laagje licht vochtig zand, turf of stro om uitdroging te voorkomen. Bewaar de bakken op een vorstvrije, koele (tussen de 5°C en 10°C) en donkere plek, zoals een garage of kelder. Staan je dahlia's in potten? Knip het loof af en zet de hele pot in zijn geheel vorstvrij binnen. Geef tijdens de winterrust geen water.

 

Portulaca

Portulaca is een geslacht van vetachtige planten uit de posteleinfamilie dat bekendstaat om zijn uitstekende weerstand tegen droogte en hitte.

Portulaca grandiflora  is een populaire, laagblijvende eenjarige tuinplant. De plant heeft naaldachtige, vlezige bladeren en produceert een overvloed aan felle, roosachtige bloemen in de kleuren rood, roze, geel, oranje en wit. De bloemen openen zich alleen als de zon schijnt.

Plaats de plant altijd in de volle zon. Zonder direct zonlicht zullen de bloemen niet of nauwelijks opengaan. Gebruik een zeer goed doorlatende, zanderige grond. Portulaca is gevoelig voor wortelrot als de aarde te nat blijft. Geef matig water. Als succulent slaat de plant water op in de vlezige bladeren en stengels, waardoor hij prima overleeft tijdens droge periodes. Laat de grond tussen de gietbeurten door volledig opdrogen.  r: De plant houdt van warmte (optimaal tussen de 20°C en 30°C) en is niet winterhard. In Nederland en België wordt hij daarom vrijwel altijd als eenjarige plant gehouden.